Filozoficzne podstawy wychowania Hryhorija Waszczenki - Czepil, Marija (Biografistyka Pedagogiczna, 2024)
Artykuł przedstawia poglądy ukraińskiego naukowca Hryhorija Waszczenki na temat celu, zawartości i zadań wychowania. Zostało zbadane kluczowe pojęcie „ideał wychowania”, które zależy od ustroju państwa, światopoglądu, religii i moralności, sił wewnętrznych i potrzeb zewnętrznych, poziomu rozwoju kulturowego oraz cech narodowych każdego narodu. Tradycyjny europejski ideał wychowawczy zbudowany jest na zasadach harmonijnego rozwoju człowieka. Motywem przewodnim jego spuścizny jest poszukiwanie ideału wychowania młodzieży ukraińskiej, opartego na dwóch głównych zasadach: służbie Bogu i służbie Ojczyźnie. Kochać swój naród można tylko wtedy, gdy istnieje wysoka świadomość narodowa, wyobrażać sobie naród ukraiński jako wspólnotę jednoczącą przeszłe, obecne i przyszłe pokolenia, czuć jedność z tą wspólnotą, a także pielęgnować uczciwy stosunek do innych narodów. Opisano zadania harmonijnego wychowania młodzieży ukraińskiej. Uczniowie powinni być podmiotami procesu edukacyjnego, jego aktywnymi uczestnikami. Szkoła powinna stać się dla nich małą ojczyzną, którą kochają i cenią, którą budują wspólnie z pedagogami. Wartość wniosków Waszczenki dotyczących wychowania młodzieży jest nadal aktualna.