Udział polskich lekarzy we współpracy i integracji słowiańskich środowisk medycznych (1881–1914) - Sikorski, Tomasz (Biografistyka Pedagogiczna, 2024)
W artykule przedstawiono działalność polskich lekarzy na polu współpracy i integracji słowiańskich środowisk medycznych do 1914 r. Początkowo kooperacja obejmowała jedynie uczonych polskich i czeskich, następnie również inne narody (np. Serbów, Rosjan, Chorwatów, Bułgarów). Analizą objęto zarówno rolę i wkład polskich lekarzy w proces kooperacji słowiańskich medyków, jak i działania zmierzające do uzyskania prawa reprezentacji narodowej na międzynarodowych kongresach i zjazdach lekarskich, z możliwością używania języka narodowego (ojczystego). Ponadto ukazano wielopłaszczyznową współpracę naukową między reprezentantami nauk medycznych z krajów i narodów słowiańskich, działania zmierzające do powołania wspólnych komitetów słowiańskich (lekarskich). Podnoszone postulaty i konkretne, instytucjonalne formy współpracy lekarzy słowiańskich, jak również projekty budowy własnych – narodowych komitetów – na kongresy międzynarodowe natrafiły jednak na sprzeciw państw zaborczych (zwłaszcza Rosji), które obawiały się odrodzenia aspiracji narodowych i odrodzenia dążeń niepodległościowych. Analizę oparto w przeważającej mierze na wewnętrznie zróżnicowanym materiale źródłowym (prasa, wspomnienia i pamiętniki, dokumenty publikowane). Opracowania (prace zwarte i artykuły naukowe) pełniły jedynie rolę pomocniczą.