Wielowymiarowość postaw patriotycznych: Przykład rodziny Smoleńskich z Grabienic Małych z drugiej połowy XIX i początku XX wieku - Chodubski, Andrzej (Biografistyka Pedagogiczna, 2018)
W opracowaniu wskazuje się, że rodzina Smoleńskich z Grabienic Małych stanowiła typowy przykład przechodzenia w drugiej połowie XIX w. z stanu drobnoszlacheckiego w inteligencję. Rzeczywistość polityczna, funkcjonowanie pod zaborami kształtowały szczególne postawy patriotyczne nowo tworzącej się inteligencji. Postawy te ujawniały się w wielowymiarowości form, od aktywności insurekcyjnej w pierwszej połowie XIX w. po urzeczywistnianie ideałów pozytywistycznych w drugiej połowie XIX w. i aktywności kulturowej na początku XX w. Pojmowanie patriotyzmu jako solidnej pracy u podstaw przez członków rodziny Smoleńskich, jak też ich zdolności duchowe doprowadziły ich do pozycji luminarzy polskiego życia kulturowego. Z punktu widzenia generowania postaw patriotycznych szczególną rolę pełnił historyk i pedagog Władysław Smoleński (1851–1926) – jeden z najwybitniejszych przedstawicieli pozytywizmu warszawskiego.