Badacze ukraińscy o Tomaszu Oskarze Sosnowskim – synu ziemi wołyńskiej - Lameński, Lechosław (Biografistyka Pedagogiczna, 2023)
Twórczość rzeźbiarska Tomasza Oskara Sosnowskiego (1812-1886), polskiego artysty urodzonego w Nowołynie na Wołyniu (obecnie Ukraina), od dawna nie budziła zainteresowania ani ukraińskich historyków, ani historyków sztuki. Pierwsze artykuły naukowe i popularnonaukowe dotyczące artysty ukazały się dopiero w latach dziewięćdziesiątych XX w. pod redakcją Jarosławy Bondarczuk. Jednak ani ona, ani inni badacze nie znali daty urodzenia Sosnowskiego. W 2012 r. Mykoła Bendiuk na podstawie odkrycia Igora Teslenki opublikował książeczkę, w której podał, że urodził się w grudniu 1812 r. Ujawnienie Bendiuka zawiera jednak cały szereg nieścisłości i błędów merytorycznych, spowodowanych zbyt liberalną interpretacją niezweryfikowanych informacji przez autora. Z kolei w latach 2015 i 2022 malarz i pisarz Walerij Wojtowycz samodzielnie opublikował dwa wydania swojej książki o Sosnowskim. Są to pierwsze tak obszerne i znaczące książki w języku ukraińskim, w całości poświęcone artyście. Niestety te (zwłaszcza pierwsze) charakteryzują się skrajnym nacjonalizmem, a treść merytoryczna i interpretacyjna jest więcej niż nierzetelna i wprowadzająca czytelnika w błąd. Niemniej jednak pierwszy krok został zrobiony i być może już niedługo ukraińscy autorzy będą zachęcani do większego obiektywizmu w pisaniu o polskich artystach urodzonych na terenach dzisiejszej Ukrainy.