Ks. Edward Nitka – animator społeczności lokalnej i sztuki ludowej - Cyboran, Beata (Biografistyka Pedagogiczna, 2025)
Prezentowany artykuł ukazuje dzieło księdza Edwarda Nitki, jakim był rozwój aktywności twórczej mieszkańców Paszyna. Praca duszpasterska w tej parafii zaowocowała bowiem powstaniem unikatowego ośrodka sztuki ludowej, w którym w szczytowym momencie tworzyło ponad 120 artystów nieprofesjonalnych. Zaangażowanie kapłana doprowadziło do odkrycia talentu rzeźbiarskiego wśród mieszkańców, który dzięki staraniom księdza Nitki rozwinął się na niespotykaną wcześniej skalę. Paszyn stał się w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku fenomenem zadziwiającym zarówno badaczy, jak i kolekcjonerów sztuki nieprofesjonalnej z Polski i zagranicy, a prace miejscowych twórców trafiły do licznych muzeów i kolekcji prywatnych. Ksiądz Nitka przez wiele lat dokumentował rozwój ruchu artystycznego w parafii prowadząc „Kronikę ekspozycji paszyńskiego talentu”, która stanowi obecnie cenne źródło wiedzy o tym ciekawym zjawisku. Dzięki charyzmie i zaangażowaniu duszpasterz stał się wzorem animatora lokalnej sztuki ludowej, a jego działalność możemy dziś analizować zarówno z perspektywy animacji kultury, jak i takich zjawisk w sztuce, jak Art Brut, czy arteterapia.