Biografistyka Pedagogiczna

Wychowanie zdrowotne w ujęciu dra Zygmunta Klukowskiego

2025-12-31T10:05:33+01:00

Celem artykułu jest omówienie poglądów dra Zygmunta Klukowskiego, lekarza szkolnego i nauczyciela higieny w przeniesionym do Szczebrzeszyna z Zamościa Męskim Seminarium Nauczycielskim, w zakresie wychowania zdrowotnego i innych działań edukacyjnych podejmowanych w celu rozwoju higieny szkolnej oraz prowadzenia akcji edukacyjnych wśród młodzieży. Klukowski podkreślał znaczenie dla zdrowia sportu i pieszych wycieczek oraz propagował nowoczesne wzorce w zakresie higieny indywidualnej i zbiorowej poprzez edukację młodzieży, angażował się w działania mające na celu poprawę higienicznych warunków życia i racjonalnej diety uczniów. Podejmował walkę z nałogami szerzącymi się wśród młodzieży, zwalczał przesądy i aktywnie reagował na problemy zdrowotne społeczeństwa. W artykule wskazano podejmowane przez Klukowskiego działania profilaktyczne, jego zaangażowanie w organizację opieki zdrowotnej. Praca opiera się na źródłach archiwalnych oraz literaturze przedmiotu m.in. książce Wspomnienia z Zamojszczyzny 1918-1939 Zygmunta Klukowskiego.

Niepełnosprawność wzroku – edukacyjno-rehabilitacyjny wymiar pisania o sobie

2025-12-31T10:06:51+01:00

Problematyka literackiego pisania o sobie osób z niepełnosprawnością wzroku posiada znikomą i rozproszoną reprezentację w literaturze przedmiotu w obszarze nauk pedagogicznych i literaturoznawczych. Stąd też celem niniejszego opracowania jest próba określenia znaczenia autobiograficznej aktywności literackiej osób z niepełnosprawnością wzroku w procesie edukacyjno-rehabilitacyjnym w obrębie tyflopedagogiki, w tym geragogiki specjalnej.

Opierając się na materiale pozyskanym metodą bibliograficzną, poddanym metodzie analizy opisowo-krytycznej (zapisów literackich oraz wypowiedzi prasowych autorów w postaci biograficznych wywiadów dziennikarskich) – starano się wskazać możliwości wykorzystania narracji autorstwa osób z niepełnosprawnością wzroku w postępowaniu edukacyjno-rehabilitacyjnym wobec osób z niepełnosprawnością wzroku, opartym na edukacji biograficznej, z wykorzystaniem biblioterapii reminiscencyjnej i mentoringu.

Podjęte rozważania toczyły się zatem wokół zagadnień dotyczących potrzeby pisania o sobie i jej wymiaru edukacyjno-rehabilitacyjnego, miejsca tematyki niepełnosprawności wzroku w autobiograficznych zapisach literackich, zastosowania autobiograficznych zapisów niewidzących pisarzy w edukacji i rehabilitacji, zwłaszcza edukacji biograficznej, za pomocą biblioterapii reminiscencyjnej i mentoringu.

Obok postulatów praktycznych, zawierających uwagi metodyczno-organizacyjne, wyprowadzono postulaty badawcze, wśród których kluczowym jest autorski model badawczy (bibliologiczno-funkcjonalny) twórczości biograficznej autorów z niepełnosprawnościami.

Biografie znane i nieznane w rzeczywistości PRL

2025-12-31T10:07:21+01:00

Tygodnik „Zwierciadło” adresowany do kobiet, ukazywał się w latach 1957-1989. W publikacjach poświęcał dużo uwagi polskim kobietom. Analiza tekstów tygodnika pozwoliła na wyłonienie trzech katalogów bohaterek, które przedstawia artykuł. Bohaterkami tekstów publikowanych w tygodniku „Zwierciadło” były kobiety różnych zawodów, pochodzące z różnych środowisk, kobiety, które osiągnęły sukcesy, doświadczyły porażek i tragedii, samotne i mające rodziny. Analiza publikacji pozwoliła na wyłonienie wspólnych cech bohaterek i ich kategoryzację. Artykuł przedstawia kobiety z trzech wyodrębnionych katalogów bohaterek publikacji prasowych. Pierwszy katalog przedstawia kobiety osiągające sukcesy w różnych dziedzinach, następny miał był postrzegany przez czytelniczki jako reprezentantki dla ogółu społeczeństwa i PRL-owskiej rzeczywistości (pracowały zawodowo, radziły sobie z codziennymi problemami, dotyczącymi rodziny i prowadzenia domu, wyróżniły się w środowisku osiągnięciami zawodowymi, aktywnością w organizacji, partii) oraz kobiety z problemami (uwikłane w społeczne problemy, reprezentujące bohaterki zbiorowe). Kobiety pierwszego i drugiego katalogu były prezentowane z imienia i nazwiska, prezentowane okazale m.in. w okolicznościowych numerach, związanych chociażby z rokiem 1975, z Międzynarodowym Dniem Kobiet. Przedstawione ich osiągnięcia i aktywności mogły inspirować inne kobiety do śmiałego podejmowania życiowych wyzwań. Przedstawione bohaterki w pewien sposób zaprzeczały rzeczywistości i powszechnej opinii o małej reprezentatywności kobiet w sferze publicznej i na stanowiskach kierowniczych. Teksty te wzbogacały fotografie portretowe (pierwszy katalog) i narracyjne (drugi katalog). Kobiety ukazujące poważne problemy występowały w tekstach anonimowo. Ich tragedie, w ówczesnym czasie, dotyczyły wielu kobiet, reprezentowały one bohaterki zbiorowe.

Ojciec Kazimierz Wyszyński i działalność edukacyjno-wychowawcza Marianów w Portugalii

2025-12-31T10:07:30+01:00

Artykuł przedstawia postać Ojca Kazimierza Wyszyńskiego, marianina, którego działalność miała kluczowe znaczenie dla rozwoju i międzynarodowej ekspansji Zgromadzenia Księży Marianów Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny (Latin: Congregatio Clericorum Marianorum ab Immaculata Conceptionis Beatissimae Virginis Mariae). W kontekście 270. rocznicy śmierci O. K. Wyszyńskiego ukazano jego zaangażowanie w tworzenie zakonu Marianów w Portugalii, podkreślając historyczne i edukacyjno -wychowawcze aspekty tej działalności. Opracowanie obejmuje krótki rys historyczny Zgromadzenia Marianów, biografię O. Kazimierza Wyszyńskiego oraz analizę jego wpływu na rozwój zakonu w Portugalii. Praca opiera się na analizie źródeł historycznych i literatury przedmiotu, zarówno portugalskiej, jak i polskiej, i ma charakter historyczno-pedagogiczny.

Walenty Bal (1920-2002) – kapłan – pedagog – patriota

2025-12-31T10:06:20+01:00

Każde środowisko posiada niezwykłe postacie, autorytety, które się szanuje, podziwia, obdarza wielkim szacunkiem a także pewną miłością społeczną, a nawet w jakimś sensie gloryfikuje i co bardzo ważne, które to postacie wyznaczają wysokie standardy moralne i etyczne a w chwilach wątpliwości i trudności, jasno pokazują jak należy żyć i postępować, aby nie zatracić człowieczeństwa ale zawsze wznosić się na szczyty altruizmu i jak najwyższych standardów moralnych. Okres zniewolenia komunistycznego był czasem bardzo trudnym dla Polaków, ale na szczęście byli piękni ludzie, do których należał ks. Walenty Bal, którzy zawsze wiedzieli jak żyć i postępować, aby człowieczeństwo, edukację, patriotyzm i najwyższe wartości chronić i pielęgnować. Ks. Bal to niezwykły człowiek, niezwykły nauczyciel, kapłan i patriota, który powszechnie dla Rzeszowian pozostanie na zawsze kimś, kto potrafił wznosić siebie i innych na te właśnie szczyty i za co ludzie są mu powszechnie wdzięczni.

Naśladowanie Maryi a formowanie osoby

2025-12-31T10:05:57+01:00

Celem niniejszego opracowania jest ukazanie potencjału biograficzno-pedagogicznego, jaki zawiera się w koncepcji naśladowania Maryi zaproponowanej przez Stanisława Celestyna Napiórkowskiego, franciszkanina. Jego myśl teologiczna ujmuje osobę Matki Jezusa w perspektywie wiary, nadziei i miłości. Centralnym założeniem jest hipoteza, że kategorie participatio (uczestnictwo) i receptio (przyjmowanie), obecne w jego interpretacji dziejów zbawienia, mają wymiar formacyjny i mogą inspirować zarówno pedagogikę personalistyczną, jak i biografistykę. Studium zwraca uwagę na tożsamościowe oraz inicjacyjne ujęcie postaci Maryi, wskazując na możliwość wykorzystania biblijnej biografii Maryi jako formacyjnego wzorca. Praca wpisuje się w nurt teologii kontekstualnej i interdyscyplinarnej, a także podkreśla potrzebę pogłębionej refleksji nad kategorią imitatio Mariae — zarówno w wymiarze teologicznym, jak i pedagogicznym.

Postawy młodzieży wobec grup marginalizowanych społecznie jako wyzwanie dla teorii i praktyki pedagogicznej

2025-12-31T10:05:47+01:00

Młodość jest szczególnym czasem wzrostu i wychowania człowieka wyróżniającym się sobie właściwą specyfiką rozwojową. Do głównych zadań rozwojowych adolescencji należy m.in. rozwijanie postępowania akceptowanego społecznie.

Celem niniejszego artykułu jest poznanie postaw współczesnej młodzieży wobec wybranych grup marginalizowanych społecznie. Badaniem objęto uczniów szkół ponadpodstawowych (N=3046) w wieku 15-18 lat.

Postawy badanej młodzieży ogólnie charakteryzują się większą przychylnością wobec osób należących do grupy osób niepełnosprawnych oraz ubogich zaś najmniej przychylne są postawy badanych wobec osób o odmiennej orientacji seksualnej i osób należących do wspólnot religijnych. Prewencyjny system wychowawczy św. Jana Bosco jest kontekstem, który pomaga interpretować uzyskane wyniki, formułować wnioski i projektować rekomendacje dla praktyki wychowawczej.

Opieka nad dziećmi osieroconymi w II Rzeczypospolitej – uwarunkowania, praktyki i koncepcje pedagogiczne

2025-12-31T10:07:40+01:00

W artykule podjęta została analiza sytuacji dzieci osieroconych i pozbawionych opieki w okresie II Rzeczypospolitej oraz rodzaje pomocy dla tej grupy społecznej realizowane w odrodzonym państwie. Zaprezentowano działalność wybranych ówczesnych prekursorów opieki nad sierotami: Kazimierza Jeżewskiego, Józefa Czesława Babickiego i Janusza Korczaka. Przedstawione zostały założenia głównych aktów prawnych Polski międzywojennej, związane z regulacją podjętych przez państwo zobowiązań opiekuńczej wobec obywateli, w tym dzieci pozbawionych opieki.

Ksiądz Emil Welisch (1884–1954)

2025-12-31T10:07:52+01:00

Tekst poświęcony jest biografii ks. Emila Welischa. Urodził się jako Niemiec w wielokulturowym Królestwie Bukowiny. Uczył się i pracował wśród Niemców, Rumunów, Polaków, Ormian, Ukraińców. Pod wpływem przemian politycznych musiał opuścić Bukowinę, jednak do końca życia nosił ją w sercu. Ważne miejsce w jego biogramie zajmuje działalność duszpasterska i nauczycielska.

Transnarodowość w biografiach rodzinnych polskich emigrantów poakcesyjnych w perspektywie trajektorii rodzinnej w kontekście decyzji o powrocie

2025-12-31T10:08:02+01:00

Artykuł analizuje problematykę doświadczeń transnarodowych i praktyk rodzinnych wśród polskich migrantów poakcesyjnych w Wielkiej Brytanii, koncentrując się na ich znaczeniu w kontekście decyzji o powrocie do kraju pochodzenia. Głównym celem było zbadanie, jak utrzymywanie kontaktu i angażowanie się w codzienne praktyki transgraniczne wpływają na długoterminowe plany życiowe rodzin oraz jak te czynniki wpływają na decyzję o ewentualnym powrocie do Polski. Artykuł wypełnia lukę w badaniach społecznych, które często pomijają ten obszar na rzecz zagadnień ekonomicznych i politycznych, koncentrując się na dynamice życia rodzinnego w kontekście procesów reemigracyjnych. Badania przeprowadzono wśród 20 polskich migrantów (kobiet i mężczyzn w wieku 28–48 lat) zamieszkujących południowo-wschodnią Anglię. Kryteriami udziału w badaniu były: posiadanie dzieci, pozostawanie w formalnym związku małżeńskim oraz deklarowana chęć powrotu do kraju. Jako metodę badawczą zastosowano technikę narracyjnego wywiadu biograficznego, pozwalającą na zebranie szczegółowych historii dotyczących życia uczestników i doświadczeń rodzinnych. Badania przeprowadzono w okresie Brexitu, w atmosferze narastającej niepewności co do przyszłości na Wyspach Brytyjskich. Analiza wykazała, że mechanizmy podtrzymywania więzi na odległość (np. komunikacja internetowa, podróże) zmieniają swoje znaczenie wraz z czasem spędzonym na emigracji. Początkowo przede wszystkim łagodzą tęsknotę, ale z czasem stają się impulsem do głębszej refleksji nad celem dalszego pobytu i przyszłością rodziny. Zaobserwowano, że wydarzenia polityczne (brexit) i dylematy związane z wychowaniem dzieci (zachowaniem polskiej tożsamości i języka) nasiliły wewnętrzne konflikty i poczucie braku kontroli nad sytuacją. U niektórych rodzin wysiłki związane z pielęgnowaniem polskiej tożsamości (np. nauka języka) przeradzają się w świadomie realizowany plan powrotu, pozwalający uczestnikom odzyskać poczucie sprawczości. Doświadczenie migracyjne i związane z nim życie rodzinne charakteryzują się elementami trajektorii – procesu, w którym niekontrolowane wydarzenia wpływają na zbiorowość (rodzinę) i wymuszają rewizję pierwotnych założeń. Czynniki historyczne, cykl życia rodziny i czynnik osobisty wzajemnie wpływają na to, w jaki sposób rodziny transnarodowe radzą sobie z dylematem powrotu lub osiedlenia się na stałe.

Readaptacja osadzonych mężczyzn w narracji biograficznej

2025-12-31T10:06:30+01:00

Zasadniczym celem funkcjonowania systemu penitencjarnego jest resocjalizacja, czyli uzyskanie takiego stanu, w którym to większość osób odbywających karę pozbawienia wolności po jej zakończeniu będzie w stanie zaadaptować się do nowych warunków społecznych. Niestety w Polsce jest wysoki współczynnik osób, które powracają do zakładów karnych, gdyż ponownie popełniły przestępczość. Wskazuje to na małą efektywność polskiego systemu penitencjarnego pod względem prowadzenia readaptacji osadzonych do warunków panujących na wolności. Dzięki metodzie biograficznej, która pozwala analizować konkretne przypadki można stwierdzić, że w większości przypadków przystosowania osadzonych do warunków panujących na wolności zależy jedynie od ich motywacji i chęci. Wpływ pracowników więziennych pod tym względem wydaje się niewystarczający. Wskazuje to na wady polskiego systemu więziennictwa. Wydaje się, że jego podstawowym źródłem dysfunkcji jest jego upolitycznienie oraz uleganie populizmowi. Z tego względu skupia się na stosowaniu kary pozbawienia wolności jako środka izolacji osadzonych od społeczeństwa, nie zaś na pracy ukierunkowanej na ich efektywną resocjalizację.

Spotkanie z Innym jako edukacyjna sytuacja.

2025-12-31T10:05:24+01:00

Artykuł stanowi próbę pogłębienia rozumienia podjętej problematyki, wyznaczając teoretyczne ramy zagadnienia oraz prezentując metodologiczne podstawy badań, ich wyniki i wnioski. Głównym celem opisywanych badań było poznanie i rozumienie edukacyjnych sensów nadanych przez studentów pedagogiki Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie spotkaniom z Innym. W badaniu wykorzystałam metodę hermeneutyczną, opartą na opisowo-interpretacyjnej analizie tekstów. Źródłem poznania i rozumienia uczyniłam eseje studentów, które pozwoliły dostrzec, że spotkanie z Innym jawi się jako wielowymiarowe doświadczenie edukacyjne – obejmujące poznanie, działanie, współbycie i refleksyjne bycie, zachodzące w relacji Ja-Inny, pomiędzy bytem dla siebie a bytem w sobie. Tak rozumiane spotkanie posiada wymiar głęboko biograficzny, wpisujący się w indywidualną historię rozwoju człowieka.

(Nie) biograficzny plan działania – rekonstrukcja doświadczeń biograficznych

2025-12-31T10:04:53+01:00

Każda ludzka biografia stanowi swego rodzaju fenomem. Pojawiające i przeplatające ludzi los wydarzenia zmuszają jednostkę do podejmowania nowych wyzwań, sprostania oczekiwaniom zarówno swoim jak i społecznym. Biografia Pana Bolesława uzasadnia, że zazwyczaj plany biograficzne ulegają modyfikacji. W jednostkową biografię wpisują się doświadczenia, które mogą charakteryzować się poczuciem bezkompromisowego losu, dlatego też zasadnym wydaje się podjęcie refleksji, analiz jako fundamentalnego procesu zmiany biograficznej.

Jan Nepomucen Kamiński – zapomniany filozof języka

2025-12-31T10:05:02+01:00

Artykuł odnosi się do zapomnianej twórczości Jana Nepomucena Kamińskiego, polskiego filozofa języka żyjącego w XIX wieku. Kamiński w swoich tekstach formułuje pytanie: Czy język polski jest językiem filozoficznym? Kwestia ta odbiega od sposobu problematyzowania języka, jaką możemy znaleźć w językoznawstwie i filozofii języka w XX wieku. Nie mniej odbiegają od standardu naukowości dwudziestowiecznej nauki jego odpowiedzi na tak sformułowane pytanie. Odwołuje się w swych odpowiedziach Kamiński do pomysłów spekulatywnej filozofii języka znanych co najmniej od Renesansu, koncepcji symbolizmu fonetycznego, kabały, osobliwych etymologii, także mistyki liczb, kabały, etc. Przedmiotem zainteresowania artykułu jest mechanizm zapomnienia jaki sprawił, że twórczość Kamińskiego może być już dziś traktowana jedynie w kategoriach osobliwości procesu historii nauki. Do takiej interpretacji filozofii języka Kamińskiego wykorzystano koncepcje Georgesa Canguilhema, francuskiego historyka i filozofa nauki.

Irena Wojnar i Jej myśl pedagogiczna jako program humanizacji człowieka

2025-12-31T10:07:02+01:00

Celem artykułu jest syntetyczne zaprezentowanie oryginalnych wątków myśli pedagogicznej prof. dr hab. Ireny Wojnar (1924-2021), w setną rocznicą Jej urodzin, w szczególności dotyczącej pedagogiki podmiotowości ludzkiej oraz realizującej jej założenia: integralnej koncepcji wychowania przez sztukę, ujmowanej w szerszej perspektywie kształcenia humanistycznego. Analizę poprzedzono krótkim szkicem biografii, jednej z wybitniejszych uczonych w systemie nauk pedagogicznych, twórczyni polskiej szkoły wychowania przez sztukę, zajmującej trwałe miejsce w międzynarodowym ruchu wychowania estetycznego; wpisującej się w nurt refleksji europejskiej na temat edukacji, wrażliwej na ludzki aspekt rzeczywistości i działania podmiotowe zwrócone do człowieka. Humanistyczna orientacja pedagogiczna, reprezentowana przez I. Wojnar, stanowi wyraz konsekwentnego myślenia w kategoriach idei i wartości wielkiego ruchu humanizmu europejskiego, które następnie twórczo rozwijała i wzbogacała oryginalnymi koncepcjami przedstawiającymi powinności edukacji wobec wyzwań i zagrożeń globalizacji i cyfryzacji współczesnego świata.

Humanistyczna myśl pedagogiczna I. Wojnar ujawnia swoje trwałe znaczenie nie tylko w refleksji o rozwoju bogatej wewnętrznie osoby ludzkiej, ale także w przeświadczeniu, że kreatywne bogactwo konkretnego człowieka konieczne jest dla rozwoju twórczej różnorodności świata. Może też stanowić przyczynek do ważnej dyskusji obecnie prowadzonej, nad kondycją pedagogiki, jej specyfiką i statusem, a szczególnie nad znaczeniem uwzględniania wymiaru humanistycznego w badaniach pedagogicznych i praktyce edukacyjnej.

Profesor Zofia Sękowska jako inspirujący wykładowca, promotor i człowiek

2025-12-31T10:07:12+01:00

Zmarła w 1997 r. Profesor Zofia Sękowska, doktorantka Profesor Marii Grzegorzewskiej oraz twórczyni i wieloletnia Kierownik Zakładu Psychopedagogiki Specjalnej Uniwersytetu Marii Curie - Skłodowskiej (UMCS) w Lublinie, należy do zasłużonych postaci polskiej pedagogiki specjalnej.

Celem artykułu jest ukazanie Jej wizerunku w dotychczas nie publikowanej perspektywie, tj. we wspomnieniach studentek, będących uczestniczkami seminarium magisterskiego kierunku: pedagogika specjalna na Wydziale Pedagogiki i Psychologii UMCS w Lublinie, w zakresie specjalności: tyflopedagogika, którego Profesor była opiekunem w latach 1989-1991. W tekście dokonano analizy pisemnych wypowiedzi charakteryzujących Osobę Profesor Zofii Sękowskiej jako wykładowcę, promotora, organizatora zagranicznych wyjazdów studenckich i ostatecznie - człowieka.

Opracowanie zawiera zarówno opis faktów i wydarzeń związanych z Panią Profesor, zachowanych w pamięci po ponad trzydziestu latach, jak i refleksje Jej byłych studentek na temat znaczenia relacji z Profesor Zofią Sękowską w ich osobistym i zawodowym życiu

Generał Władysław Anders (1892–1970)

2025-12-31T10:06:41+01:00

Generał Władysław Anders jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych polskich postaci historycznych, której znaczenie wykracza poza status wybitnego dowódcy okresu II wojny światowej. Stał się symbolem wielkiej odysei polskich żołnierzy i cywilów z sowieckiego „domu niewoli” poprzez Bliski Wschód po walki w kampanii włoskiej, na czele z bitwą o Monte Cassino. Jest on także postacią znaną badaczom i pasjonatom historii II wojny światowej poza Polską. Niniejszy artykuł jest przeglądem publikacji naukowych poświęconych postaci Andersa i stanowi próbę odpowiedzi na pytanie czy historiografia, zwłaszcza polska, spełnia oczekiwania związane z rangą postaci i zainteresowaniem jej biografią.

Julia Rodzik – nauczyciel z powołania, animatorka teatralna i działaczka katolicka

2025-12-31T10:05:11+01:00

W życiu każdego narodu znaczenie oświaty, wychowania i edukacji jest nieocenione. W szczególności ma to odniesienie do dziejów narodu polskiego i tu należy zaznaczyć, że w trudnych historycznie okrasach funkcjonowania państwa polskiego, w okresie zaborów (123 lata niewoli), w okresie II wojny światowej, w reżimie totalitarnego systemu komunistycznego Polski Ludowej, jak również w wolnej Polsce. Dobry nauczyciel i dobra oświat jest potęga narodu. To dzięki szlachetnej postawie wyjątkowych nauczycieli (często z narażeniem życia czy degradacją społeczną) możliwe było kształtowanie wśród uczniów postawy moralnej odpowiedzialności, zachowania tożsamości narodowej i pamięci historycznej.

Zobowiązanie historyczne o nauczaniu i wychowaniu młodego pokolenia wpisuje się w tradycję I liceum Ogólnokształcącym im. Jana Zamoyskiego w Zamościu szkoły powstałej na fundamentach koncepcji wychowawczej założyciela Akademii Zamojskiej i mieszczącej się w murach byłej akademii. To nie tylko historyczne zobowiązanie, to kilkudziesięcioletnia tradycja (w 2016 r. szkoła obchodziła 100-lece powstania) prowadzenia edukacji i wychowania na wysokim poziomie . W historię pracy dydaktyczno-wychowawczej tej szkoły wpisuje się wyjątkowa postać, nauczycielki język polskiego, pasjonatki wychowania przez sztukę i teatr. Julia Rodzik osoba emanująca serdecznością, spokojna, cierpliwa o rozległej wiedzy historycznej, zawsze obecna dla uczniów. „Per aspera ad astra”, dążyć do celu, pokonywać trudności i osiągać wielkie rzeczy, ale z poszanowaniem człowieka, wiarą w Boga i uczciwością w postępowaniu, może stanowić motto pracy zawodowej oraz życia w służbie dla innych.

Natalia Tułasiewicz jako pielgrzym nadziei

2025-12-31T10:04:45+01:00

Celem artykułu jest refleksja nad istotą i znaczeniem nadziei przez pryzmat biografii Natalii Tułasiewicz, która wzrastała jako człowiek, nauczyciel i społecznik w latach wojennych. Jej życie, pełne pasji i cierpienia, stało się symbolem duchowego pielgrzymowania – drogą nadziei, która nie gaśnie nawet w obliczu śmierci.

Człowiek potrzebuje nadziei. Wobec wyzwań współczesnego świata, wyposażony w wiedzę i technologię, potrzebuje siły do działania pomimo przeciwności. Nadzieja jest siłą, która inspiruje do działania. Jest mostem między ludźmi w świecie podziałów i samotności. Przeciwdziała poczuciu bezsensu w erze relatywizmu i coraz powszechniejszego zwątpienia i doświadczania duchowej pustki. Mówienie o nadziei daje perspektywę – przypomina, że życie ma cel i że nawet w najtrudniejszych chwilach warto szukać światła.

W artykule scharakteryzowano istotne cechy nadziei jako stanu człowieka. Wskazano jej związki z losem, wiarą, miłością i odwagą, pokazując różne postawy przyjmowane przez człowieka. Pielgrzymowanie pokazano w wymiarze dosłownym jako dobrowolny wyjazd Natalii Tułasiewicz z misją edukacyjną i duszpasterską z okupowanej Polski do Niemiec oraz w wymiarze symbolicznym jako droga serca ku prawdzie, drugiemu człowiekowi i Bogu. Cel artykułu zrealizowano z zastosowaniem metody analityczno-syntetycznej. Jako podstawowe źródło wykorzystano cztery tomy pamiętnikarskich zapisków Natalii Tułasiewicz, obejmujące lata 1938–1943. Dla większej przejrzystości tekstu wszystkie cytaty z pism Natalii zaznaczono kursywą.

Nawrócenie jako punkt zwrotny w życiu człowieka średniowiecza

2025-12-31T10:06:07+01:00

Artykuł stanowi panoramiczne spojrzenie na punkty zwrotne w biografiach ludzi średniowiecza. Prezentuje przykłady zjawiska od wczesnego średniowiecza po jego schyłek. Pokazuje znaczenie i okoliczności nawrócenia władców, duchownych i mieszczan. Podstawę źródłową stanowią autobiografie, kroniki, żywoty świętych, kazania, a także teksty przedstawień teatralnych.

Bohaterka z włodawskiej ławeczki

2026-01-09T01:21:24+01:00

Biografia Krystyny Krahelskiej stanowi istotny punkt wyjścia do refleksji nad istotą misji pedagogicznej. Jej formacja oparta na wartościach patriotycznych, systematyczne doskonalenie własnego charakteru oraz konsekwentna troska o sferę etyczną, sytuują ją w gronie postaci o wyraźnie ukształtowanej postawie niezłomnej, mogącej pełnić funkcję wzorca osobowego.

Aktywność Krahelskiej w obszarze działań niepodległościowych, harcerskich i społecznych, a także jej twórczość artystyczna i poetycka, wyraźnie wskazują, że zaangażowanie na rzecz wspólnoty narodowej oraz drugiego człowieka należy postrzegać jako moralne zobowiązanie, a nie jedynie dobrowolną formę aktywności. Jej życie i działalność podkreślają ponadto konieczność całościowego ujmowania procesu kształtowania osobowości, który nie powinien ograniczać się do jednego wymiaru, lecz uwzględniać harmonijny rozwój fizyczny, etyczny, duchowy, poznawczy oraz społeczny. Świadectwo życia Krystyny Krahelskiej stanowi niewątpliwie cenny i aktualny wkład w rozwój współczesnej refleksji pedagogicznej.

Biografie świętych kobiet

2026-01-09T01:21:23+01:00

W artykule zauważono, że wzorce, autorytety wydają się być potrzebne młodym osobom, które często są zagubione we współczesnym świecie. Wiek XXI przynosi nasilające się zmiany kulturowe, powodujące chaos światopoglądowy, kryzys tożsamości, poczucie bezsensu i osamotnienia młodzieży. Zostało zachwiane poczucie bezpieczeństwa fizycznego i ontologicznego. Przedstawione biografie świętych kobiet (Katarzyny ze Sieny, Hildegardy z Bingen, Teresy z Ávili, Teresy z Lisieux) mają znaczną wartość edukacyjną. Mądre, postępowe, niezależne niewiasty wiodły pożyteczne życie w swoich epokach. Zdaniem autorki, ich działalność przynosiła korzyści społeczne kiedyś i jest godna naśladowania dzisiaj.

Między ekranem a rzeczywistością

2026-01-09T01:21:21+01:00

Cyberprzemoc to przemoc psychiczna, w której sprawca wykorzystuje technologię cyfrową, np. Internet, media społecznościowe, komunikatory, e-maile czy SMS-y. Jej celem jest nękanie, poniżanie, zastraszanie lub wyśmiewanie innej osoby, często przez publikowanie treści ośmieszających i poniżających, rozpowszechnianie kłamstw, włamywanie się na konta, szantażowanie czy wykluczanie. Działania te mogą prowadzić do poważnych problemów psychicznych u ofiar. W artykule zostały przedstawione badania dotyczące cyberprzemocy przeprowadzone wśród studentów pedagogiki Akademii Zamojskiej. Skoncentrowano się na tym, czy studenci doświadczają przemocy w internecie, w jakich obszarach i w jakiej formie, jak sobie z nią radzą i jakiej pomocy potrzebują w niwelowaniu jej skutków.

Samoocena a lęk nastolatków

2026-01-09T01:21:20+01:00

Celem artykułu jest dokonanie analizy związku między poziomem samooceny a poczuciem lęku nastolatków (uczniów szkół licealnych). Próbę badawczą stanowiło 412 uczniów szkół ponadpodstawowych z terenu gminy Lublin. W badaniu zastosowano Skalę Samooceny SES autorstwa M. Rosenberga (the Rosenberg Self-Esteem Scale, SES) w polskiej adaptacji Dzwonkowskiej i in. (2008), oraz Inwentarz Stanu i Cechy Lęku STAI (State-Trait Anxiety Inventory) autorstwa Spielbergera i in. (1983), w polskiej adaptacji Wrześniewskiego, Sosnowskiego (1996). W badaniach wykorzystano jedynie podskalę X-2. Analiza danych empirycznych ukazała silny, ujemny związek pomiędzy poziomem samooceny a poczuciem lęku w biografii nastolatków.