Biografistyka Pedagogiczna

Sprawozdanie z konferencji naukowej „Tajemnice biografii edukacyjnych. Konteksty źródłowe”, Kraków 1 grudnia 2025 r.

2026-01-15T19:22:26+01:00

Przygotowanie pedagogiczne do pracy w szkole po II wojnie światowej

2025-11-23T16:30:23+01:00

Artykuł powstał na bazie analizy jakościowej zawartości notatek z odniesieniem do faktów historycznych oraz metodycznego przygotowania pedagogicznego do pracy w szkole w okresie przemian po II wojnie na Podlasiu. Zaprezentowany materiał odnosi się do wybranych treści z zapisków pochodzących z notatek z lekcji ucznia w Państwowym Liceum Pedagogicznym w Białymstoku. Celem artykułu jest przedstawienie początków powojennego sytemu szkolnictwa, organizacji szkoły, praw i obowiązków nauczyciela oraz metod i form pracy z uczniami, które znajdowały się w programie nauczania przyszłych nauczycieli.

Historia życia naukowca a jego koncepcja rodziny

2026-05-16T20:10:00+02:00

W artykule podjęto analizy dorobku naukowego Marthy Craven Nussbaum w kontekście historii jej życia. Zamiarem autora było poszukiwanie możliwej zależności pomiędzy elementami historii życia Nussbaum, a proponowaną przez nią koncepcją rodziny. Zmierzając do realizacji postawionego celu, na podstawie pism Autorki zrekonstruowano jej koncepcję rodziny, opisano dotychczasową historię jej życia, wskazano na elementy tej historii, które mogły warunkować proponowaną przez nią koncepcję rodziny oraz określono specyfikę relacji pomiędzy elementami tej koncepcji, a poszczególnymi wydarzeniami z życia Marthy C. Nussbaum.

Idea „pracy nad pracą” w filozofii Jana Szewczyka i Józefa Tischnera oraz w nauczaniu Jana Pawła II

2025-07-28T22:32:34+02:00

Idea „pracy nad pracą” była antycypowana w polskiej filozofii czynu począwszy od drugiej połowy XIX w. Tropy wiodące w jej kierunku można odnaleźć m.in. u Augusta Cieszkowskiego, Edwarda Dembowskiego, Henryka Kamieńskiego, Stanisława Brzozowskiego i Jadwigi Zamoyskiej. Po drugiej wojnie światowej idea ta pojawiła się u Jana Szewczyka w jego najważniejszym dziele zatytułowanym Filozofia pracy. Mimo intelektualnego rozmachu i gruntowności analiz, myśli zawarte w książce nie odbiły się szerszym oddźwiękiem w polskim, a tym bardziej międzynarodowym obiegu. Idea „pracy nad pracą” okazała się jednak na tyle nośna, że znalazła swoją kontynuację w całkowicie odmiennym kontekście: w refleksji księdza Józefa Tischnera, budzącej się na progu wielkich przemian cywilizacyjnych w Polsce na przełomie lat 1970–1980. Doniosłość myśli zawartych w tischnerowskiej koncepcji filozofii pracy skłoniła następnie papieża Jana Pawła II do włączenia „pracy nad pracą” w swój pontyfikalny program duszpasterski. Owocem rozważań są m.in. papieskie homilie w Szczecinie i w Gdańsku podczas trzeciej pielgrzymki do Polski w 1987 r. Prześledzenie tej krótkiej, lecz intrygującej historii wędrówki idei „pracy nad pracą”, która odnajduje się w różnych kontekstach i pełni różne funkcje w poszczególnych ujęciach filozofii pracy pokazuje, jak niektóre szczególnie nośne idee mogą wzbogacać świat ludzkiej myśli, ukazując coraz to nowe aspekty dzięki zmianie okoliczności ich użycia.Idea „pracy nad pracą” była antycypowana w polskiej filozofii czynu począwszy od drugiej połowy XIX w. Tropy wiodące w jej kierunku można odnaleźć m.in. u Augusta Cieszkowskiego, Edwarda Dembowskiego, Henryka Kamieńskiego, Stanisława Brzozowskiego i Jadwigi Zamoyskiej. Po drugiej wojnie światowej idea ta pojawiła się u Jana Szewczyka w jego najważniejszym dziele zatytułowanym Filozofia pracy. Mimo intelektualnego rozmachu i gruntowności analiz, myśli zawarte w książce nie odbiły się szerszym oddźwiękiem w polskim, a tym bardziej międzynarodowym obiegu. Idea „pracy nad pracą” okazała się jednak na tyle nośna, że znalazła swoją kontynuację w całkowicie odmiennym kontekście: w refleksji księdza Józefa Tischnera, budzącej się na progu wielkich przemian cywilizacyjnych w Polsce na przełomie lat 1970–1980. Doniosłość myśli zawartych w tischnerowskiej koncepcji filozofii pracy skłoniła następnie papieża Jana Pawła II do włączenia „pracy nad pracą” w swój pontyfikalny program duszpasterski. Owocem rozważań są m.in. papieskie homilie w Szczecinie i w Gdańsku podczas trzeciej pielgrzymki do Polski w 1987 r. Prześledzenie tej krótkiej, lecz intrygującej historii wędrówki idei „pracy nad pracą”, która odnajduje się w różnych kontekstach i pełni różne funkcje w poszczególnych ujęciach filozofii pracy pokazuje, jak niektóre szczególnie nośne idee mogą wzbogacać świat ludzkiej myśli, ukazując coraz to nowe aspekty dzięki zmianie okoliczności ich użycia.

Sylwetka Romy Ilnickiej-Miduchowej w perspektywie biografistyki nauczycielskiej i badań nad tożsamością zawodową

2026-02-08T14:41:02+01:00

Artykuł przedstawia sylwetkę zawodową dr Romy Ilnickiej-Miduchowej, nauczycielki akademickiej i badaczki dydaktyki historii w perspektywie biografistyki nauczycielskiej. Analiza oparta została na materiałach archiwalnych oraz dorobku publikacyjnym. Ukazana została ścieżka zawodowa w kontekście społeczno-politycznym, działalności dydaktycznej i naukowej. Wskazano również na jej refleksje nad nauczaniem historii w dobie Komisji Edukacji Narodowej. Praca stanowi próbę ukazania jednostkowej biografii jako źródła wiedzy o kondycji nauczycielstwa akademickiego i edukacji historycznej w drugiej połowie XX wieku.

Doświadczenie II wojny światowej w powojennych biografiach przedwojennych działaczy białoruskich

2025-06-14T10:22:44+02:00

Po 1945 r. sytuacja Białorusinów w Polsce nie była łatwa. Władze patrzyły na nich jak na byłych sprzymierzeńców Niemców. Dlatego każdy, kto miał na przykład gazety okupacyjne w języku białoruskim, zdjęcia z białoruskich kursów nauczycielskich czy jakieś dokumenty niszczył je – najczęściej paląc w piecu albo chował je w jakimś bezpiecznym miejscu, by nikt ich nie odnalazł. Najgorzej mieli ci, którzy legalnie pracowali w czasie okupacji niemieckiej jako nauczyciele, urzędnicy czy policjanci. Zwłaszcza ci, którzy po wojnie pozostali w BSRR, skazani byli na karę śmierci albo na zesłanie w głąb ZSRR. Mając za sobą doświadczenie władzy sowieckiej w latach 1939-1941 Białorusini często w obawie przed represjami sowieckimi uciekali latem 1944 r. na Zachód. Niektórym zdawało się, że nawet wyjazd do Polski uchroni ich przed władzą sowiecką, dlatego osiedlali się na tzw. Ziemiach Odzyskanych, mając nadzieję, że zdołają bezpiecznie żyć i pracować, często zmieniając dane osobowe, daty i miejsca urodzenia oraz własne biografie, zwłaszcza z okresu okupacji niemieckiej. Ale władze sowieckie działały także w swojej strefie wpływów powojennych, w państwach socjalistycznych, aresztując tych, którzy byli związani z ruchem białoruskim, deportując ich do BSRR, skazując tam na 25 lat łagrów. Można tu podać przykład Jana Żamojcina, sióstr Anieli i Weroniki Kotkowiczanek, Wiktora Jarmołkowicza, Łarysy i Jana Hieniuszów. Dlatego za cenę bezpiecznego przetrwania, zwłaszcza w pierwszych latach powojennych, osiedlano się w małych miejscowościach, jak Mikołaj Dworzecki w Łaszce nad Zalewem Wiślanym, Helena Kozłowska w Trzcińsko-Zdroju, Eugeniusz Bartul w Lęborku, Jazep Najdziuk jako Józef Aleksandrowicz w Inowrocławiu, Eugeniusz Bartul w Lęborku, Michał Tulejko w Radziejowie. Tym niemniej jako znani działacze ruchu białoruskiego w okresie międzywojennym i wojennym, byli poszukiwani przez organa bezpieczeństwa BSRR. Ujawnienie ich obecności w Polsce często zmuszało ich do podejmowania współpracy ze służbami bezpieczeństwa w imię ratowania własnego dobrego imienia i bezpieczeństwa rodziny, także tej pozostałej na Białorusi. W artykule skoncentrowano się na losach dwóch znanych w okresie międzywojennym działaczy białoruskich w Polsce E. Bartula i M. Tulejki, których losy w okresie powojennym pozostawały nieznane dla badaczy historii Białorusi.

Wiodące idee światopoglądowe w nauczycielskim ruchu związkowym okresu dwudziestolecia międzywojennego w Polsce

2026-05-05T03:52:52+02:00

Streszczenie: Celem artykułu jest ukazanie dominujących idei światopoglądowych w nauczycielskim ruchu związkowym w Polsce w okresie dwudziestolecia międzywojennego oraz wskazanie ich konsekwencji dla sytuacji zawodowej nauczycieli i funkcjonowania systemu oświaty. W pierwszej części omówiono genezę nauczycielskiego ruchu stowarzyszeniowego w okresie zaborów, a następnie jego ewolucję organizacyjną po 1918 roku. W ruchu związkowym wyraźnie zarysowały się dwa główne nurty ideowe. Pierwszy z nich, związany ze Związkiem Nauczycielstwa Polskiego, reprezentował orientację lewicową oraz postulował laicyzację szkoły i reformy inspirowane myślą socjalistyczną. Drugi nurt, określany jako katolicko-narodowy, skupiał organizacje chrześcijańsko-narodowe i akcentował wychowanie w duchu narodowym, łącząc tożsamość narodową z katolicyzmem oraz tradycją patriotyczną. Szczególne znaczenie w sporze ideowym miała reforma jędrzejewiczowska z 1932 roku, stanowiąca jeden z kluczowych momentów konfliktu w środowisku nauczycielskim. Likwidacja seminariów nauczycielskich oraz towarzysząca jej polityka kadrowa doprowadziły do przekształcenia systemu kształcenia nauczycieli, ograniczając wpływy środowisk narodowo-katolickich. Nauczycielski ruch związkowy w Polsce międzywojennej nie był zatem jedynie organizacją zawodową, lecz także przestrzenią, w której współistniały odmienne wizje państwa, narodu i szkoły.

Czy to kobieta jako pierwsza dostrzegła i opisała objawy zaburzeń ze spektrum autyzmu?

2026-03-10T11:52:00+01:00

Twórczość Suchariewej poza Rosją jest mało znana i w dużej mierze niedoceniana. Oprócz postulatu większego uznania jej kluczowego wkładu w genezę konceptualizacji i kategoryzacji autyzmu, w artykule znalazła się refleksja dotycząca możliwego wyjaśnienia spóźnionego i niepełnego rozpoznania roli Suchariewej we współczesnej psychiatrii, która podejmuje próbę analizy tła biograficznego i historycznego. Zwrócono również uwagę na jej silne osadzenie w pedologii, a także wkład w pedagogikę leczniczą. Suchariewa postulowała indywidualizację w terapii osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu i zwracała uwagę nie tylko na deficyty wynikające z autyzmu, ale przede wszystkim na potencjał tkwiący w dziecku i jego pozytywne cechy. Jej dokonania były pionierskie na wielu polach, ale przede wszystkim jako pierwsza zwróciła uwagę na problem wpływu różnic płciowych na symptomatologię autyzmu.

Sergiusz Hessen i Nicholas Hans

2026-07-24T15:11:36+02:00

Artykuł przybliża biografie dwóch przedstawicieli dwudziestowiecznej komparatystyki edukacyjnej: Sergiusza Hessena i Nicholasa Hansa. Przedstawione zostały również wspólne przedsięwzięcia naukowe obydwu badaczy, ze szczególnym uwzględnieniem monografii poświęconej analizie szkolnictwa w Rosji Sowieckiej w latach 1917–1932. Celem opracowania jest przedstawienie drogi życiowej badaczy i zaprezentowanie tych wątków, które wykazują pewne podobieństwa życiowych doświadczeń, a w szczególności doświadczeń emigracji wymuszonej przesłankami politycznymi. Z kolei wspólnie napisana książka to nie tylko wyczerpujące kompendium wiedzy na temat systemu kształcenia i wychowania pod rządami bolszewików, ale także ilustracja sytuacji, w której czynnikami determinującymi pozycję edukacji stały się ideologia i aktualny kurs polityczny. W artykule zastosowano metodę analizy treści, opierając się na źródłach archiwalnych znajdujących się na terenie Stanów Zjednoczonych oraz Wielkiej Brytanii. Wykorzystano również literaturę przedmiotu, w tym opracowania niedostępne w języku polskim.

Jean Marc Gaspard Itard – życie, działalność i znaczenie dla pedagogiki specjalnej na tle przypadku „dzikiego chłopca z Aveyron”

2025-10-17T10:12:08+02:00

Przypadek Victora z Aveyron, znanego jako „dziki chłopiec”, jest jednym z ważniejszych momentów w historii pedagogiki specjalnej. Jean Marc Gaspard Itard – młody lekarz i pedagog – przez ponad pięć lat prowadził intensywną edukację chłopca odnalezionego w lasach Francji. Choć Victor nie został w pełni zsocjalizowany, działania Itarda stały się fundamentem nowoczesnych metod pracy z osobami z głębokimi zaburzeniami rozwojowymi. Itard sprzeciwił się uprzedzeniom swojej epoki, wierząc w potencjał każdego człowieka do nauki. Choć Victor nie nauczył się mówić i do końca życia był wycofany, praca z nim była przełomowa – Itard określił pięć celów wychowawczych, koncentrując się na integracji społecznej, rozwijaniu mowy i myślenia. Historia ta zapoczątkowała nowe podejście do osób z niepełnosprawnością, a przypadek Victora stał się symbolicznym wyrazem inkluzji społecznej. Jego praca wpłynęła na późniejszych badaczy i nauczycieli oraz rozwój pedagogiki specjalnej.

Stanisław Staszic – polski prekursor rozwoju zrównoważonego, inteligentnego i inkluzywnego

2025-02-12T21:20:30+01:00

W artykule przedstawiono postać Stanisława Staszica – wybitnego polskiego polityka, społecznika i filantropa z przełomu XVIII i XIX w. Na tle burzliwych dziejów Polski tego okresu ukazane zostały myśli i poglądy Staszica, które można określić jako niemal tożsame ze współczesną koncepcją rozwoju zrównoważonego, inteligentnego i inkluzywnego. Opisane idee i skuteczne metody ich wdrażania dowodzą, że Staszic był z pewnością polskim prekursorem tego rozwoju.

Problemy i szanse edukacyjne młodzieży szlacheckiej w II połowie XVIII wieku w świetle listów podkomorzyny lidzkiej Katarzyny z Wiażewiczów Narbuttowej

2025-10-02T02:58:20+02:00

Artykuł prezentuje problemy i szanse edukacyjne młodzieży szlacheckiej w drugiej połowie XVIII w. z perspektywy litewskiej prowincji i średniozamożnej szlachty. Omawia różne ścieżki edukacyjne, które były dostępne szlacheckiej młodzieży, a także ich wpływ na dalsze perspektywy życiowe uczniów. Analiza opiera się na listach Katarzyny z Wiażewiczów Narbuttowej, które nie były dotąd przedmiotem badań, oraz posiłkuje się opracowaniami poruszającymi zagadnienia osiemnastowiecznej edukacji. Zawartość analizowanego materiału pozwala spojrzeć na zagadnienie z perspektywy matki odpowiedzialnej za kształcenie potomstwa, która nie koncentrowała się na kwestiach teoretycznych lub krytyce istniejącego stanu rzeczy, lecz na bieżących trudnościach związanych z tym procesem. Z uwagi na sytuację życiową rodziny autorki listów i jej koneksje omawiany materiał źródłowy prezentuje różne ścieżki edukacyjne i ich ścisłe powiązanie z sytuacją materialną rodziny. Praca przybliża historię rodziny Narbuttów, jej sytuację społeczną i materialną, z uwzględnieniem kwestii wykształcenia jej członków. W tym aspekcie zwraca uwagę na zagadnienie dziedziczności edukacji i jej wpływ na perspektywy edukacyjne młodzieży tamtej doby. Oddzielną uwagę poświęca różnicom w kształceniu młodzieży męskiej i żeńskiej z perspektywy celów, jakie wówczas stawiano temu procesowi. Akcentuje trudności związane z brakiem standaryzacji i jednolitych metod nauczania, które dotykały młodzież niezależnie od płci i stanu zamożności. Wskazuje też na specyficzną rolę dworu magnackiego w tym procesie. Z uwagi na powiązania autorki listów z dworem księstwa Adama Kazimierza i Izabeli Czartoryskich w opracowaniu została podjęta próba scharakteryzowania edukacji kobiet w tym środowisku. Zwrócono uwagę na fakt, że dwór ten był przykładem mało reprezentatywnym na tle innych dworów magnackich w skali kraju i wskazano przyczyny tego stanu rzeczy. Omówiono też proces dworskiej edukacji kobiet na przykładzie córek księstwa oraz ich dwórek – córek Katarzyny Narbuttowej, z uwzględnieniem stosowanych wtedy metod wychowawczych i sposobów kształcenia. Analiza materiału źródłowego jest punktem wyjścia do formułowania wniosków w kwestii powiązania perspektyw życiowych młodzieży ze ścieżką kształcenia, którą młodzi przechodzili.

Czego uczą nas monografie biograficzne i dlaczego tak chętnie po nie sięgamy?

2025-06-15T16:05:33+02:00

Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie o źródła ciekawości czytelniczej w przypadku sięgania po monografie biograficzne. Ten popularny gatunek literatury, ale również obiekt badań (naukowa biografia) cieszy się niewiędnąca popularnością, co rodzi pytanie o istotę czerpanej przez Czytelnika przyjemności (a w przypadku naukowca o problemy badawcze, jakie stawia on biografii). Katalog możliwych odpowiedzi jest zbyt szeroki, aby w pojedynczym tekście przedłożyć wyczerpujące rozwiązanie zarysowanego problemu badawczego. W tekście scharakteryzowano jednak kilka kluczowych inspiracji, jakich zdają się poszukiwać w biografiach ich Czytelnicy. Prezentowane w tekście reminiscencje powstały między innymi na bazie szerszych badań nad biografiami ludzi wybitnych, które autor szczegółowo opisał w publikacji książkowej.

Po strzeganie autorytetu we współczesnym wychowaniu w świetle badań jakościowych przeprowadzonych wśród studentów kierunku pedagogika

2026-02-08T14:59:44+01:00

Celem opracowania jest przedstawienie sposobów postrzegania i definiowania autorytetu przez studentów kierunku pedagogika w odniesieniu do ich doświadczeń biograficznych oraz ustalenie, jakie znaczenie przypisują oni autorytetowi w kontekście własnych doświadczeń wychowawczych i edukacyjnych. W zaprezentowanych badaniach poszukiwano odpowiedzi na wymienione dalej pytania. Jakie doświadczenia biograficzne studentów pedagogiki wpływają na ich rozumienie autorytetu?; Jak badani, odwołując się do własnych doświadczeń życiowych, opisują cechy i postawy osób uznawanych przez nich za autorytety?; W jaki sposób autorytet funkcjonował i funkcjonuje w ich indywidualnych doświadczeniach wychowawczych i edukacyjnych?; Jak studenci pedagogiki interpretują rolę autorytetu w pracy z osobami niedostosowanymi społecznie w świetle swoich doświadczeń oraz obserwacji?; Jakie znaczenia nadają badani brakowi autorytetu, odnosząc się do własnych przeżyć i obserwowanych sytuacji wychowawczych?; Jak w narracjach biograficznych studentów pedagogiki przedstawiana jest rola rodziny jako źródła autorytetu wychowawczego?. W badaniu zastosowano jakościową strategię badań opartą na analizie treści wypowiedzi badanych pozyskanych za pomocą metody wywiadu narracyjnego. Takie podejście umożliwiło uchwycenie bogactwa znaczeń i sposobów rozumienia pojęcia autorytetu wśród obecnych (uzupełniających wykształcenie) i przyszłych pedagogów, przy jednoczesnym zachowaniu zgodności z założeniami przyjętego paradygmatu badań biograficznych, który wynikał z potrzeby pogłębionego zrozumienia sposobów konstruowania znaczeń przypisywanych autorytetowi przez badanych. Analizie poddano narracje 72 badanych. Analiza treści wypowiedzi badanych ujawnia złożone i ambiwalentne podejście studentów do kwestii autorytetu – z jednej strony dostrzegany jest jego brak, z drugiej – potrzeba obecności wiarygodnych i stałych wzorców jest silnie akcentowana.

Trajektoria cierpienia matki wypalonej rodzicielsko

2026-03-10T21:57:57+01:00

W artykule autorka podejmuje problematykę wypalenia rodzicielskiego w perspektywie biograficznej, koncentrując się na analizie trajektorii cierpienia doświadczanej przez matkę. Badania osadzono w paradygmacie interpretatywnym, z zastosowaniem autobiograficznego wywiadu narracyjnego oraz Kwestionariusza Wypalenia Rodzicielskiego (Parental Burnout Assessment). Analizę materiału empirycznego przeprowadzono na podstawie koncepcji trajektorii cierpienia Fritza Schützego oraz schematu opracowania materiału narracyjno-biograficznego Elżbiety Dubas. Rezultaty analizy wskazują, że doświadczenie wypalenia rodzicielskiego może być interpretowane jako trajektoria cierpienia, charakteryzująca się sekwencją faz: od gromadzenia potencjału kryzysowego, przez destabilizację i załamanie codziennego funkcjonowania, po próby teoretycznego i praktycznego przepracowania doświadczeń. Objawy rekonstruowane z narracji odpowiadają czterem wymiarom pomiaru wypalenia rodzicielskiego, co wzmacnia wiarygodność interpretacji. W narracji ujawniają się także mechanizmy ryzyka (perfekcjonizm, brak wsparcia partnera, presja kulturowa) oraz czynniki ochronne (terapia, częściowa odbudowa zasobów, próby reorganizacji życia codziennego). Artykuł opiera się na pogłębionej analizie studium przypadku, nie uprawnia więc do uogólnień statystycznych, ale dostarcza implikacji praktycznych. Wnioski podkreślają konieczność łączenia diagnozy ilościowej z analizą biografii, co pozwala lepiej zrozumieć subiektywny wymiar wypalenia rodzicielskiego. Artykuł wnosi wkład w pedagogikę i poradnictwo, wskazując na potencjał zastosowania elementów design thinking w pracy z rodzicami doświadczającymi wypalenia jako metody wspierającej odzyskiwanie sprawczości i poczucia sensu w roli rodzicielskiej.

Na marginesach kanonu

2026-04-15T12:52:34+02:00

W artykule autorka podejmuje problematykę marginalizacji twórczości Władysława Jarockiego w kanonie polskiej historii sztuki XX w., ukazując ją w perspektywie teorii pamięci kulturowej oraz współczesnych badań nad kanonem artystycznym. Opierając się na koncepcji Aleidy Assmann, Astrid Erll, Johna Guillory’ego oraz Georgesa Didi-Hubermana, rekonstruuje mechanizmy selekcji pamięci i zapomnienia, które ukształtowały sposób obecności Jarockiego w dyskursie o sztuce nowoczesnej. Jarocki – artysta, pedagog i organizator życia artystycznego – stanowi przypadek szczególny: jego twórczość, zakorzeniona w doświadczeniu modernizmu, została zredukowana do kategorii malarstwa etnograficznego. Celem artykułu jest interpretacja tego zjawiska jako procesu wynikającego z epistemologicznych i ideologicznych uwarunkowań polskiej historii sztuki, w której konstrukcja kanonu stanowiła równocześnie akt polityczny i akt pamięci.

Żywe echo Starego Doktora

2025-03-27T16:21:47+01:00

Cenne kompendium pedagogicznego ujęcia nauczania Prymasa Tysiąclecia

2026-03-15T14:38:24+01:00

Artykuł jest recenzyjnym omówieniem pracy Aliny Rynio pt. Pedagogiczne przesłanie Kardynała Stefana Wyszyńskiego polskiego błogosławionego. Publikacja jest swoistym podsumowaniem dotychczasowych badań autorki w tym zakresie i ma wymiar syntetyzujący. Stanowi „kompendium” pedagogicznego ujęcia nauczania Prymasa Tysiąclecia, jednocześnie wydobywa z niego najważniejsze treści dotyczące wychowania i poddaje je konkludującej interpretacji. Dostarcza argumentów za aktualnością i atrakcyjnością myśli pedagogicznej kardynała Wyszyńskiego. Porządkuje także rozproszony stan wiedzy i wyznacza kierunki postulatywne do dalszych badań.

Znaczący inni w życiu geniusza – „Efekt motyla”?

2026-03-19T22:05:10+01:00

Maciej Bernasiewicz w swojej pracy podkreśla przede wszystkim rolę i miejsce „znaczących innych” zarówno w kształtowaniu tożsamości, jak i w „dziedziczeniu” pasji, nadziei, uczuć czy resentymentów osób uznanych za wybitne. Autor wskazuje na rolę i znaczenie klimatu środowiska rodzinnego, które uznaje za wyjątkowo ważne, a może i priorytetowe, determinujące rozwój talentu i geniuszu. To książka o ludziach, którzy – jak pisze – potrafili wielokrotnie pomnożyć powierzony im talent, ale jest to i opracowanie odnoszące się do osób, bez których owe talenty nie wybrzmiałyby tak znacząco. Badacz przestudiował biogramy 20 Polek i Polaków, osób nieprzeciętnie utalentowanych, których dokonania zostały uznane za wybitne, i wskazał biograficzne uwarunkowania ich rozwoju ze szczególnym uwzględnieniem roli rodziców i znaczących osób bliskich. W swej publikacji z powodzeniem ożywia Eriksonowską kategorię rodzica generatywnego, tworząc przestrzeń do współczesnej refleksji dotyczącej „życiodajnego” na wielu płaszczyznach rodzicielstwa.

Opowieść o życiu mądrym i pięknym

2025-12-22T15:29:07+01:00

Recenzja książki Marcina Wilka pt. Jedyna. Biografia Karoliny Lanckorońskiej, Kraków
2025.