Z Polin do Grodu Antenora. Wyprawy żydowskich studentów po nauki do Padwy w czasach I Rzeczypospolitej - Marchel, Sławomir (Studia Żydowskie. Almanach, 2022)
Wśród studiujących w Padwie przybyszy z Rzeczypospolitej Obojga Narodów, o których wiemy z zachowanych archiwaliów uniwersyteckich, znalazło się kilkunastu Żydów. Ich obecność w gronie scholarów uczęszczających na zajęcia medyczne prowadzone w ramach Uniwersytetu Artystów, traktowana jest w historiografii zarówno jako przejaw tolerancji władz Gymnasium Patavinum, jak i dowód na istnienie w państwie polsko-litewskim swobód religijnych niespotykanych w innych zakątkach ówczesnej Europy. W niniejszym artykule, bazując na materiale źródłowym i dotychczasowych ustaleniach badaczy, przedstawiam krótką analizę sytuacji studentów żydowskich, uczących się w padewskim „Ateneum” w XVII i XVIII wieku. Ponadto, śledząc przebieg karier wybranych lekarzy pochodzenia żydowskiego w Rzeczpospolitej, poszukuję odpowiedzi na pytania o inspiracje i pragnienia, tkwiące u podstaw decyzji o podjęciu nauki w Grodzie Antenora.