Waluty typu „safe haven” wobec współczesnych wstrząsów geopolitycznych i geoekonomicznych w latach 2020–2026

Dorota Żuchowska

doi:10.56583/frp.3300

Data publikacji : 2026-06-30

Nr 24 (2026)

Waluty typu „safe haven” wobec współczesnych wstrząsów geopolitycznych i geoekonomicznych w latach 2020–2026

Dorota Żuchowska

https://orcid.org/0000-0002-4392-9544

DOI: https://doi.org/10.56583/frp.3300

Abstrakt

Artykuł podejmuje problematykę zmian mechanizmów rynkowych rządzących walutami typu safe haven w obliczu narastających wstrząsów geopolitycznych i geoekonomicznych ostatnich lat. Głównym celem badawczym jest analiza i porównanie reakcji tradycyjnej triady walutowej – dolara amerykańskiego (USD), franka szwajcarskiego (CHF) oraz jena japońskiego (JPY) – na zróżnicowane kryzysy z lat 2020–2026. W pracy zastosowano metodę opisowo-statystyczną. Przeprowadzone badanie wykazało, że status bezpiecznej przystani nie jest cechą stałą, a reakcja inwestorów zależy od specyfiki i struktury samego wstrząsu. W warunkach globalnego szoku płynnościowego (pandemia COVID-19) tradycyjne mechanizmy obronne zadziałały synchronicznie. Jednakże wstrząsy o charakterze surowcowo-inflacyjnym, zapoczątkowane inwazją Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku i pogłębione przez eskalację konfliktów na Bliskim Wschodzie w kolejnych latach doprowadziły do trwałej degradacji jena japońskiego w roli waluty bezpiecznego schronienia. W tym samym czasie dolar amerykański i frank szwajcarski umocniły swoje pozycje.

Słowa kluczowe:

waluty safe haven, wstrząsy geopolityczne, wstrząsy geoekonomiczne, dolar amerykański, frank szwajcarski, jen japoński

Inne teksty tego samego autora

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Żuchowska , D. (2026). Waluty typu „safe haven” wobec współczesnych wstrząsów geopolitycznych i geoekonomicznych w latach 2020–2026. Fides, Ratio Et Patria. Studia Toruńskie, (24), 266–283. https://doi.org/10.56583/frp.3300

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Amador M., Bianchi J., Bocola L., Perri F., Exchange Rate Policies at the Zero Lower Bound, „The Review of Economic Studies” 2020, t. 87, nr 4. DOI: https://doi.org/10.1093/restud/rdz059

Aquilina M., Lombardi M., Schrimpf A., Sushko V., The market turbulence and carry trade unwind of August 2024, „BIS Bulletin” 2024, nr 90.

Bales S., US dolar: between safe-haven currency and political uncertainty, „Focus on Ecnomics”, WfW Resarch, nr 536, 20 February 2026.

Baur D. G., Lucey B. M., Is Gold a Hedge or a Safe Haven? An Analysis of Stocks, Bonds and Gold, „Financial Review” 2010, t. 45, nr 2. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1540-6288.2010.00244.x

Botman D., de Carvalho Filho I., Lam W. R., The Curious Case of the Yen as a Safe Haven Currency: A Forensic Analysis, „IMF Working Paper”, November 2013, nr WP/13/228. DOI: https://doi.org/10.5089/9781475513424.001

Catao L., Why Real Exchange Rate, „Finance and Development”, September 2007.

Deutsche Bundesbank, Exchange rates and financial stress, „Monthly Report”, July 2014.

Działania dostosowawcze w gospodarce światowej w odpowiedzi na globalne wyzwania w warunkach niestabilności, red. M. Dziembała, I. Pawlas, Katowice 2024.

Eichengreen B., Mehl A., Chitu L., Mars or Mercury? The Geopolitics of International Currency Choice, „Economic Policy” 2019, t. 34, nr 98. DOI: https://doi.org/10.1093/epolic/eiz005

Farhi E., Maggiori M., A Model of the International Monetary System, „Quarterly Journal of Economics” 2018, t. 133, nr 1. DOI: https://doi.org/10.1093/qje/qjx031

Habib M. M., Stracca L., Venditti F., The fundamentals of safe assets, „Journal of International Money and Finance” 2020, t. 102, nr 4. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jimonfin.2019.102119

Habib M. M., Stracca L., Getting cold feet? International safe haven currencies in the global financial crisis, „Journal of International Money and Finance” 2012, t. 31, nr 7.

IMF, The Return of Geoeconomics, „Finance and Development”, June 2026, t. 63, nr 2.

Lee Z.-Z., Su Ch. W., Tao R., No Longer a Safe Haven Currency? A Fresh Evidence of Japanese Yen under Uncertainty, „Panoeconomicus” 2024, t. 71, nr 1. DOI: https://doi.org/10.2298/PAN190329021L

McCauley R. N., McGuire P., Dollar appreciation in 2008: safe haven, carry trades, dollar shortage and overhedging, „BIS Quarterly Review”, December 2009.

Melone A., Stathopoulos A., Geopolitical Risk in Currency Markets, „Fisher College of Business Working Paper”, No. 2026–03–003. DOI: https://doi.org/10.2139/ssrn.6438919

Mrowiec M., Safe-haven currencies during financial market instability in the 21st century, „Scientific Papers of Silesian University of Technology” 2024, nr 202. DOI: https://doi.org/10.29119/1641-3466.2024.208.22

Pszczołka I., Międzynarodowe waluty safe haven – bezpieczna przystań w czasie kryzysu, „Optimum. Economic Studies” 2021, t. 103, nr 1.

Ranaldo A., Soderlind P., Safe Haven Currencies, „Review of Finance” 2010, t. 14, nr 3. DOI: https://doi.org/10.1093/rof/rfq007

Żuchowska D., Rola walut safe haven w warunkach niestabilności makroekonomicznej, „Warmińsko-Mazurski Kwartalnik Naukowy. Nauki Społeczne” 2016, t. 17, nr 1.

Dorota Żuchowska

frep@aksim.edu.pl
https://orcid.org/0000-0002-4392-9544

Afiliacja:

Akademia Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu – Akademia Nauk Stosowanych Polska

Biogram

Dorota Żuchowska – dr nauk ekonomicznych, profesor Akademii Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu na Wydziale Nauk Społecznych i Komunikacji Multimedialnej, absolwentka Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, wyróżniona w III edycji konkursu o Nagrodę Prezesa Narodowego Banku Polskiego na najlepszą pracę doktorską z zakresu nauk ekonomicznych, autorka licznych publikacji naukowych dotyczących problematyki międzynarodowych stosunków finansowych, polityki pieniężnej i kursowej, współredaktorka kilku monografii z zakresu polityki makroekonomicznej w warunkach niestabilności rynkowej.