Benedetto Croce jako źródło inspiracji literackiej dla Gustawa Herlinga-Grudzińskiego

Alessandro Ajres

doi:10.56583/pig.3039

Data publikacji : 2025-12-31

Nr 6 (2025)

Benedetto Croce jako źródło inspiracji literackiej dla Gustawa Herlinga-Grudzińskiego

Alessandro Ajres

https://orcid.org/0000-0003-2100-3086

DOI: https://doi.org/10.56583/pig.3039

Abstrakt

Benedetto Croce stanowi wzór dla Gustawa Herlinga-Grudzińskiego nie tylko ze względu na swoją myśl filozoficzną, historyczną i społeczną (znajomość Historii Europy w XIX wieku przez polskiego pisarza jeszcze przed wybuchem II wojny światowej jest powszechnie znana), ale staje się również źródłem literackiej inspiracji: Croce jest bowiem protagonistą niektórych opowiadań Herlinga (przede wszystkim Księcia Niezłomnego), podczas gdy w innych przypadkach pobudza on zainteresowanie Herlinga tematami odnoszącymi się – przede wszystkim – do Neapolu i otaczających go legend. Niniejszy artykuł, nie ignorując zatem wpływu, jaki myśl Alessandro Ajres Crocego wywiera na Herlinga, ma na celu skupienie się na literackiej przemianie Crocego jako bohatera w opowiadaniach polskiego autora oraz na tym, jak namiętności i pasje jednego – jako czytelnika – przekazywały się drugiemu.

Słowa kluczowe:

Benedetto Croce, literatura , Neapol, Włochy , Gustaw Herling-Grudziński

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Ajres, A. (2025). Benedetto Croce jako źródło inspiracji literackiej dla Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. Polonia Inter Gentes, (6), 11–27. https://doi.org/10.56583/pig.3039

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Bolecki W., Maisons-Laffitte, 13 grudnia, w: Herling-Grudziński i krytycy – Antologia tekstów, red. Z. Kudelski, Lublin 1997, s. 273-287.

Bolecki W., Herling-Grudziński G., Rozmowy w Dragonei, Warszawa 1997.

Cataluccio F.M., Un diario in forma di racconti, w: G. Herling-Grudziński, Don Ildebrando, Milano 1999.

Croce B., Epistolario. Scelta di lettere curata dall’autore 1914-1935, t. 1, Bologna 1954.

Croce B., Il discorso di Pescasseroli, “Rivista abruzzese”, 1-2 (1966).

Croce B., La novella di Andreuccio da Perugia, w: Tenże, Storie e leggende napoletane, Milano 1990.

Croce B., Leggende di luoghi ed edifizi di Napoli, w: Tenże., Storie e leggende napoletane.

Galasso G., Nota del curatore, w: B. Croce, Storie e leggende napoletane, Milano 2001.

Galasso G., Nota del curatore, w: B. Croce, Un paradiso abitato da diavoli, Milano 2006.

Herling-Grudziński G., Neapol, kwiecień 1970, w: Tenże, Dziennik pisany nocą 1971-1972, Warszawa 1995.

Herling-Grudziński G., Neapol, 9 maja 1976, w: Tenże, Dziennik pisany nocą 1973-1979, Warszawa 1995.

Herling-Grudziński G., 24 listopada 1980, w: Tenże, Dziennik pisany nocą 1980-1983, Warszawa 1996.

Herling-Grudziński G., 17 lutego 1991, w: Tenże, Dziennik pisany nocą 1989-1992, Warszawa 1997.

Herling-Grudziński G., Przestałem być pisarzem emigracyjnym, w: Tenże, Wyjścia z milczenia, Warszawa 1998.

Herling-Grudziński G., Cud, w: Tenże, Opowiadania zebrane, t. 1, Warszawa 1999.

Herling-Grudziński G., Gruzy, w: Tenże, Opowiadania zebrane, t. 1, Warszawa 1999.

Herling-Grudziński G., Książe Niezłomny, w: Tenże, Opowiadania zebrane, t. 1, Warszawa 1999.

Herling-Grudziński G., Pierścień, w: Tenże, Opowiadania zebrane, t. 1, Warszawa 1999.

Herling-Grudziński G., Błogosławiona, święta, w: Tenże, Opowiadania zebrane, t. 2, Warszawa 1999.

Herling-Grudziński G., Łuk Sprawiedliwości, Opowiadania zebrane, t. 2, Warszawa 1999.

Herling-Grudziński G., A casa Croce. Quando Elena scoprì Pasternak, „Il Mattino” z 29 stycznia 2000.

Herling-Grudziński G., Wiek biblijny i śmierć, Warszawa 2007.

Herling-Grudziński G., Don Ildebrando, w: Tenże, Dziennik pisany nocą. Tom 3, 1993-2000, Kraków 2012, s. 454-491.

Herling-Grudziński G., Ex voto, w: Tenże, Dziennik pisany nocą. Tom 3, 1993-2000, s. 401-415.

Herling-Grudziński G., 22 lutego 1997, w: Tenże, Dziennik pisany nocą 1993-2000, s. 688-690.

Herling-Grudziński G., Willa Tritone. Interludium wojenne we Włoszech, w: Tenże, Dzieła zebrane, t. 10, Kraków 2016.

Jaworska K., Apparati di commento e notizie sui testi, w: G. Herling-Grudziński, Etica e letteratura. Testimonianze, diario, racconti, Milano 2019.

Śniedziewska M., „Osobiste sprawy i tematy”. Gustaw Herling-Grudziński wobec dwudziestowiecznej literatury włoskiej, Warszawa 2019, https://books.openedition.org/iblpan/16183 (dostęp 30 V 2025).

Alessandro Ajres

alessandro.ajres@uniba.it
https://orcid.org/0000-0003-2100-3086

Afiliacja:

Università degli Studi Aldo Moro di Bari (Italy) Włochy

Biogram

Alessandro Ajres – profesor języka i literatury polskiej, obecnie związany z Università degli Studi Aldo Moro di Bari. Absolwent Uniwersytetu Turyńskiego, gdzie obronił pracę magisterską o twórczości Gustawa Herlinga-Grudzińskiego (2000) oraz doktorat poświęcony polskiej awangardzie międzywojennej (2003). W 2018 roku uzyskał habilitację za całokształt dorobku naukowego. Jest autorem monografii L’autobiografia italiana nei racconti di Gustaw Herling-Grudziński (Canterano 2018) oraz redaktorem i tłumaczem włoskiego wydania powieści Brunona Jasieńskiego Palę Paryż. W swoich badaniach łączy perspektywę filologiczną z zainteresowaniem związkami literatury i sztuki XX wieku.