Szkoła historyczna Majera Bałabana – młodzi historycy żydowscy w Polsce w okresie międzywojennym

Natalia Aleksiun

doi:10.56583/sz.573

Published : 2011-12-31

Vol. 1 No. 1 (2011)

The Majer Bałaban’s historical school – the young Jewish historians in Poland in the interwar period

Natalia Aleksiun

DOI: https://doi.org/10.56583/sz.573

Abstract

A seminar in Polish Jewish history at the Institute of Jewish Studies and the Warsaw University directed by Majer Bałaban created a scholarly setting of great consequence, enabling him to train over sixty students of Polish Jewish history according to the University curriculum and his understanding of scholarship. Bałaban equipped them with research skills and teaching methods. He shaped their views on the role of Jewish historians in Poland as they embarked on academic and public careers in the last decade of the Second Polish Republic. Bałaban’s students belonged to a generation with an intimate relation with Polish culture, drawn to the study of Polish literature and history. They enrolled at the University and the Institute of Jewish Studies for a variety of reasons. A university diploma could lead to a career in education, since the Ministry of Education required all teachers in secondary schools to obtain university training. The diverse social backgrounds and individual motivation of Bałaban’s students suggest the wide appeal of the study of Polish Jewish history to Jewish youth in Poland. The analysis of research topics selected by his students, questions they posed in their theses and research methods they applied sheds light on the intellectual framework of these young scholars. Their research and their social activism in the field of education demonstrate Bałaban’s influence on this emerging school of Polish Jewish history. Both the sense of being rooted in Polish culture and a commitment to Jewish nationalism inspired their writings and their career paths as scholars, teachers, and educators.

Keywords:

history of Polish Jews, interwar period, Majer Bałaban, Institute of Jewish Studies in Warsaw, crossing social barriers

Details

References

Statistics

Authors

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Aleksiun, N. (2011). The Majer Bałaban’s historical school – the young Jewish historians in Poland in the interwar period. Jewish Studies. Almanac, 1(1), 89–100. https://doi.org/10.56583/sz.573

Altmetric indicators

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

References

Aleksiun N., From teachers of religion to professional historians: Majer Balaban’s seminar in Jewish History”, in: Zwischen Graetz und Dubnow: Judische Historiographie in Ostmitteleuropa, Hrsg. Francois Guesnet, Leipzig 2009.

Bałaban M., Die Judenstadt von Lublin, Berlin 1919.

Bałaban M., Praca mojego życia, w: Księga Jubileuszowa dla uczczenia sześćdziesięciolecia profesora Majera Bałabana, ed. S. Jolles, vol. 1, Warszawa 1938.

Bałaban M., Przedmowa, w: A. Alperin, Żydzi w Łodzi. Początki gminy żydowskiej 1780-1822, Łódź 1928.

Bałaban M., Zagadnienia historiozofji żydowskiej w stosunku do historii Żydów w Polsce, „Miesięcznik Żydowski”, 1932, nr 2.

Bałaban M., Żydzi lwowscy na przełomie XVI i XVII wieku, Lwów 1906.

Bałaban M., Żydzi w Krakowie i na Kazimierzu, 1304-1868, Kraków 1913.

Bauminger A., Meir Bosak ke-historion, in: Meir Bosak, Historion, sofer, meszorer, ed. A. Brauner, N. Gross, Tel Aviv 1993.

Biderman I., Mayer Balaban, historian of Polish Jewry and his influence on the younger generation of historians, New York 1976.

Bronsztejn S., Ludność żydowska w Polsce w okresie międzywojennym, Wrocław 1963.

Dold M., A matter of national and civic honor: Majer Balaban and the Institute of Jewish Studies in Warsaw, „East European Jewish Affairs”, 34 (2004), no. 2.

Eden, Ha-Machon le-madaei ha-jahadut, in: Entsiklopedia szel galujot: Sifrei Zikaron le-artsot ha-gola we-adoteja, Sidrat Polin, vol. 6: Warshe, part B, ed. I Grunbaum, Jerusalem-Tel Aviv 1959.

Eden, Ha-Machon le-madaei ha-jahadut, in: Mosadot tora be-eropa bewiniyanam uw’hurbanam, ed. S. Mirski, New York 1956.

Eisenbach A., Jewish historiography in interwar Poland, in: The Jews of Poland between two world wars, ed. Y. Gutman et al., Hanover-London 1989.

Feldman E., Die etlekhe jedijes wegn jidn in Pojlisz sztet in 14-16-tn jorhundert, „Bleter far Geszikhte”, 1 (1934).

Gelber N., Toldot Jehudei Brody, Jerusalem 1955.

Hafner F., Majer Bałaban (Z okazji sześćdziesięciolecia jego urodzin), „Nasz Przegląd” z dnia 20 II 1937 r., w: Księga Jubileuszowa dla uczczenia sześćdziesięciolecia profesora Majera Bałabana, ed. S. Jolles, vol. 1, Warszawa 1938.

Jehudei Polin Bein Sztej Milkhamot Olam: Historia Klakalit-Sotzaalit Leor Hastatistika, Tel Aviv 1968.

Krämer M., Der Ontejl fun jidishe baalej-melukhes in der kristlehke tsekhn in amolikn pojln, „Bleter far Geshikhte”, 2 (1938).

Krämer M., Prof. M. Balaban – Jubilatem („Nasza Opinia” z dnia 28 II 1937), w: Księga Jubileuszowa dla uczczenia sześćdziesięciolecia profesora Majera Bałabana, ed. S. Jolles, vol. 1, Warszawa 1938.

Kramerówna P., Żydowskie cechy rzemieślnicze w dawnej Polsce, „Miesięcznik Żydowski”, 1932, nr 2.

Le-heker ha-melakha we-hewrot baalej-melaha etsel jehudei Polin be-meot 16-17, „Zion”, 1 (1937).

List „Do Pana Prof. Dr. M. Bałabana w miejscu” od Wzajemnej Pomocy Stud. Żydów Uniw. J.P., w: Księga Jubileuszowa dla uczczenia sześćdziesięciolecia profesora Majera Bałabana, ed. S. Jolles, vol. 1, Warszawa 1938.

Mahler R., Historiker un wegwajzer, Tel Aviv, 1967.

Mahler R., Hug hahistorionim ha-ceirim be’warsza w: B. Mandelsberg-Schildkraut, Mehkarim le-toldot Jehude Lublin [me-et] Belah Mandelsberg-Schildkroit, Tel Aviv 1965.

Mahler R., Jews in public service and the liberal professions in Poland, 1918-1939, New York 1944.

Natkowska M., Numerus clausus, getto ławkowe, numerus nullus, „paragraf aryjski”: antysemityzm na Uniwersytecie Warszawskim 1931-1939, Warszawa 1999.

Ostersetzer I., Instytut Nauk Judaistycznych w Warszawie, z cyklu: Wyższe Żyd. Instytuty Naukowe w Polsce, „Miesięcznik Żydowski” 1931, nr 1.

Powstanie Instytutu Nauk Judaistycznych w: Sprawozdanie Instytutu Nauk Judaistycznych w Warszawie za lata akademickie 1927/28 i 1929/30, Warszawa 1929.

Prace magisterskie pisane na seminarium historycznym żydowskim Profesora Bałabana, w: Księga Jubileuszowa dla uczczenia sześćdziesięciolecia profesora Majera Bałabana, ed. S. Jolles, vol. 1, Warszawa 1938.

Rassin A., Umysłowość i moralność żydostwa polskiego w 17 i 18 wieku w świetle literatury religijno-ludowej, „Miesięcznik Żydowski”, 1932, nr 2.

Ringelblum E., Draj jor seminar far jidiszer geszikhte (1923-1926), in: Yunger Historiker, Varshe 1926.

Rosenblatt M., Der Ontejl fun di varshever yidn in di politishe demonstratsyes fun di yorn 1861 1862, „Bleter far Gerszikhte”, 2 (1938).

Sawicki A., Szkoła Rabinów w Warszawie, „Miesięcznik Żydowski”, 1933, nr 3.

Schorr M., Prof. Dr. Majer Bałaban (Z powodu 60-lecia Jego urodzin, 20 lutego 1878), „Nasz Przegląd” z dnia 21 lutego 1937, w: Księga Jubileuszowa dla uczczenia sześćdziesięciolecia profesora Majera Bałabana, ed. S. Jolles, vol. 1, Warszawa 1938.

Seidman H., Joman Geto Warsza, New York 1957.

Seidman H., Meir Balaban, in: Ishim ve’dmuyot be’chochmat Israel be’europa ha-mizrachit lifnei shkiyata, ed. S. Mirski, New York 1959.

Sprawozdania z działalności Rady Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Warszawskiego 1929/30, Warszawa 1930.

Sprawozdania z działalności Rady Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego 1931/32, Warszawa 1932.

Sprawozdania z działalności Rady Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego 1934/1935, Warszawa 1936.

Sprawozdanie z działalności Rady Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Warszawskiego 1934-1935, Warszawa 1936.

Sprawozdanie za lata akademickie 1931/32, 1932/33, 1933/34, w: Księga Jubileuszowa ku czci Prof. Dr. Mojżesza Schorra, Pisma Instytutu Nauk Judaistycznych w Warszawie, t. 6, Warszawa 1935.

Statystyka słuchaczy w latach akad. 1931/32-1933/34 w: Księga Jubileuszowa ku czci Prof. Dr. Mojżesza Schorra, Pisma Instytutu Nauk Judaistycznych w Warszawie, t. 6, Warszawa 1935.

Weiss A./Kremer-Weiss P., Ha-Machon le-Mada’ei Ha-jahadut be’Warshe, w: Sefer Ha-Shana/Yorbukh, ed. A. Tartakower, vol. 2, New York-Tel Aviv 1967.

Wurm D., Z dziejów żydostwa brodzkiego za czasów dawnej Rzeczypospolitej Polskiej (do r. 1772) z przedmową Prof. Dra. Majera Bałabana (nakładem Żydowskiej Gminy Wyznaniowej), Brody 1935.

Wykaz słuchaczy w r. akademickim 1929/30 w: Księga jubileuszowa ku czci d-ra Markusa Braudego, Warszawa 1931.

Żyndul J., Zajścia antyżydowskie w Polsce w latach 1935-1937, Warszawa 1994.