Mordechai ben Joseph Sułtański in Volhynia: An Attempt to Elevate the Legal Status of Karaites in the Russian Empire

Veronika Klimova

doi:10.56583/sz.2723

Data publikacji : 2025-12-31

Tom 15 (2025)

Mordechaj ben Józef Sułtański na Wołyniu: Próba podniesienia statusu prawnego Karaimów w Imperium Rosyjskim

Veronika Klimova

https://orcid.org/0000-0002-5302-6103

DOI: https://doi.org/10.56583/sz.2723

Abstrakt

Artykuł skupia się na analizie biografii Mordechaja Sułtańskiego i jego potencjalnego wkładu w poprawę statusu prawnego Karaimów w Imperium Rosyjskim. Jako osoba pobożna Mordechaj Sułtański służył jako hazzan, napisał wiele dzieł i zyskał reputację wybitnego uczonego swojego pokolenia, wnosząc tym samym znaczący wkład w dziedziny religii karaimskiej i historii. Niniejsze opracowanie powstało na podstawie rękopisu Zecher Caddikim (Ms. B 445) przechowywanego w Rosyjskiej Akademii Nauk w Sankt Petersburgu i dotyczy kontaktów Sułtańskiego z Tadeuszem Czackim, Alojzym Osińskim i innymi wysoko postawionymi osobami w okresie życia karaimskiego uczonego na Wołyniu. Wybrane fragmenty zostały opublikowane w języku hebrajskim wraz z angielskim tłumaczeniem.

Słowa kluczowe:

literatura karaimska, Mordechaj Sułtański, Zecher Caddikim, Tadeusz Czacki, Alojzy Osiński

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

PDF (English)

Zasady cytowania

Klimova, D. V. (2025). Mordechaj ben Józef Sułtański na Wołyniu: Próba podniesienia statusu prawnego Karaimów w Imperium Rosyjskim. Studia Żydowskie. Almanach, 15, 43–58. https://doi.org/10.56583/sz.2723

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Akhiezer G., Sultansky, Mordechai ben Joseph, in: Encyclopaedia Judaica, vol. 19, eds. F. Skolnik, M. Berenbaum, 2nd ed., Detroit 2007, p. 306.

B.J., Ksiądz Aloizy Osiński, “Dziennik Warszawski,” 1855, no. 291, p. 3.

Bulkina I., “Известная фамилья”: польский патриот граф Фаддей Чацкий [“Izvestnaya famil’ya”: pol’skiy patriot graf Faddey Chatskiy], “Studia Russica Helsingiensia et Tartuensia,” 12 (2011), pp. 250–264.

Czacki T., O litewskich i polskich prawach, o ich duchu, źrzódłach, związku i o rzeczach zawartych w pierwszym statucie dla Litwy 1529 roku wydanym, in: Dzieła T. Czackiego zebrane i wydane przez Hr. E. Raczyńskiego, vol. 2, Poznań 1844.

Czacki T., O litewskich i polskich prawach, o ich duchu, źródłach, związku i o rzeczach zawartych w pierwszym Statucie dla Litwy 1529 roku wydanym, vol. 2, Krakow 1861.

Czacki T., Rozprawa o Karaitach, in: Rosprawa o Żydach, Vilnius 1807, pp. 247–272.

Czacki T., Rozprawa o Żydach i Karaitach, Krakow 1860.

Danowska E., Tadeusz Czacki 1764–1813. Na pograniczu epok i ziem, Krakow 2006.

Firkovich A., ’Avney Zikkaron, Vilnius 1872.

Grabczak P., Seminaria duchowne łucko-żytomierskiej diecezji w latach 1798–1842, Biały Dunajec–Ostróg 2006.

Grabski A.F., Orientacje polskiej myśli historycznej. Studia i rozważania, Warsaw 1972.

Harkavy A., Altjüdische Denkmäler aus der Krim, mitgetheilt von Abraham Firkowitsch (1839–1872) und geprüft von Albert Harkavy, St.-Pétersbourg 1876 (Mémoires de l’Académie impériale des sciences de St.-Pétersbourg, VIIe série, XXIV/1).

Harkavy A., Lequtim mik-kitvey hay-yad, “Hamelic 14,” 8 (1877), pp. 109–110, 193–195, 319–320. DOI: https://doi.org/10.1016/S0140-6736(02)21865-6

Jakubowski I., Tadeusza Czackiego “Rozprawa o Żydach” a prawo rzymskie, “Studia Prawno--Ekonomiczne,” 72 (2005), pp. 9–20.

Kahana A., Two Letters from Abraham Firkovich, “Hebrew Union College Annual,” 3 (1926), pp. 359–370.

Karmey Yosef: ’osef ‛igrot we-divrey hokhma, mi‛utey had-dapim, we-hashuvey han-nos’im, ed. Y. Algamil, Makhon “Tiferet Yosef,” Ashdod 5768 [2007].

Keppen P., Крымский сборник. О древностях Южного берега Крыма и гор Таврических [Krymskiy sbornik. O drevnostyakh Yuzhnogo berega Kryma i gor Tavricheskikh], Sankt-Peterburg 1837.

Knot A., Czacki Tadeusz (1765–1813), in: Polski słownik biograficzny, vol. 4/1, no. 16, ed. W. Konopczyński, Krakow 1938, pp. 144–146.

Kołłątaj H., Korrespondencya listowna z Tadeuszem Czackim […], vol. 1, Krakow 1844.

Langier C., Tadeusz Czacki jako historyk, “Prace Naukowe. Pedagogika,” 8–9–10 (1999–2000–2001), pp. 145–157.

Langier C., Tadeusz Czacki. Pisarz, patriota, działacz oświatowy, Częstochowa 2007.

Markon I., Sultanski, Mordechaj ben Josef, in: Jüdisches Lexicon, vol. 5=4/2, Berlin 1927–1930, p. 776.

Melamed Е., Poritskiy bibliofil, “Almanakh Bibliofila,” 5 (1978), pp. 115–126.

N.N., Sultanskiy, Mordekhay ben Iosif, in: Evreyskaya entsiklopediya, vol. 14, S.-Peterburg [1908–13], p. 637.

N.N., Sultansky, Mordejai ben Yosef, in: Enciclopedia Judaica Castellana, vol. 10, México 1948–1951 (Editorial Enciclopedia Judaica Castellana), p. 122.

Nemoy L., Sultansky, Mordecai ben Joseph, in: Encyclopaedia Judaica, vol. 15, Jerusalem 1971–1972, p. 506.

Nemoy L., Sultansky, Mordecai ben Joseph, in: Universal Jewish Encyclopedia, vol. 10, New York 1939–1943, p. 97.

Ochser S., Sultansky, Mordecai, in: The Jewish Encyclopaedia, vol. 11, New York 1901–1906, p. 584.

Orgelbrand S., Osiński (Aloizy), in: Encyklopedia powszechna, vol. 20, Warsaw 1865, pp. 114–115.

Osiński A., O życiu i pismach Tadeusza Czackiego, Krzemieniec 1816.

Pawelec M., Tadeusza Czackiego spotkania z Karaimami, “Almanach Karaimski,” 6 (2017), pp. 135–162, https://doi.org/10.33229/ak.2017.6.04. DOI: https://doi.org/10.33229/ak.2017.6.04

Sułtański M., Zecher Caddikim: kronika historyczna, Warsaw 1920.

Tyszkiewicz J., Tatarzy na Litwie i w Polsce. Studia z dziejów XIII–XVII w., Warsaw 1989.

Spis nauczycieli: szkół wyższych, średnich, zawodowych, seminarjów nauczycielskich oraz wykaz zakładów naukowych i władz szkolnych, ed. Z. Zagórowski, Lviv–Warsaw 1924.

Zajączkowski W., Z dziejów gminy karaimskiej w Łucku, “Myśl Karaimska,” 12 (1938), pp. 109–110.

Завадовский, граф Завадовский и Тадеуш Чацкий, «Древность российская» [Zavadovskiy, Graf Zavadovskiy i Faddey Chatsky, “Russkaya starina”], 93 (1898), pp. 428–430.