Wykorzystywanie sztucznej inteligencji w stosowaniu prawa – aspekty etyczne

Wojciech Ryba

doi:10.56583/frp.2966

Published : 2024-12-31

No. 21 (2024)

The Use of Artificial Intelligence in the Application of Law – Ethical Aspects

Wojciech Ryba

DOI: https://doi.org/10.56583/frp.2966

Abstract

The development of modern technologies has permeated every dimension of social life, both in private and public spheres. This is a result of significant advancements in scientific fields and the emergence of artificial intelligence, whose presence is increasingly observed within the justice system. This phenomenon gives rise to numerous challenges that demand thorough debate to ensure the proper protection of human rights for citizens of all nations. A key aspect of the issue at hand is the juxtaposition of artificial intelligence with relevant moral principles, enabling the placement of the discussion within an appropriate ethical framework. Adopting this approach allows for a concluding assessment of the opportunities and risks associated with the use of artificial intelligence in the application of law.

Keywords:

Artificial Intelligence, Ethics, Law, Application of Law

Details

References

Statistics

Authors

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Ryba, W. (2024). The Use of Artificial Intelligence in the Application of Law – Ethical Aspects. Fides, Ratio Et Patria. Studia Toruńskie, (21), 64–89. https://doi.org/10.56583/frp.2966

Altmetric indicators

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

References

Bar G., Przejrzystość, w tym wyjaśnialność jako wymóg prawny dla systemów Sztucznej Inteligencji, dodatek „Monitor Prawniczy” 2020, nr 20.

Carabantes M., Black Box artificial intelligence: an epistemological and critical analysis, “AI & Society” 2020, nr 35, s. 309-317. DOI: https://doi.org/10.1007/s00146-019-00888-w

Coppin B., Artificial Intelligence Illuminated, Boston 2004.

Dignum V., Responsible Artificial Intelligence: How to Develop and Use AI in a Responsible Way, Umeå 2019 [dostęp: 05.12.2024]. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-30371-6

Fabian A., Artificial Intelligence as a Mediator?, w: Law in the Digital age, Ankara, Budapest, Mauritius, Novi Sad, Szeged, Skopje 2023.

Grupa ekspertów wysokiego szczebla ds. sztucznej, Wytyczne w zakresie etyki dotyczące godnej zaufania sztucznej inteligencji, 10 kwietnia 2019 r., https://ec.europa.eu/newsroom/dae/document.cfm?doc_id=60436 [dostęp: 03.12.2024].

Guo G., Ray A., Izydorczak M., Goldfeder J., Lipson H., Xu W., Unveiling intra-person fingerprint similarity via deep contrastive learning, “Science Advances” 2024, nr 10, 2, https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adi0329?adobe_ [dostęp: 30.12.2024]. DOI: https://doi.org/10.1126/sciadv.adi0329

Héder M., A Criticism of AI Ethics Guidelines, “Információs Társadalom” 2020, t. 20, nr 4, http://doi.org/10.22503/inftars.XX.2020.4.5 [dostęp: 05.12.2024]. DOI: https://doi.org/10.22503/inftars.XX.2020.4.5

Kosiak P., Etyczne aspekty rozwoju i wykorzystywania sztucznej inteligencji, “International Journal of New Economics and Social Sciences” 2023, nr 21,https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.8421 [dostęp: 05.12.2024]. DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.8421

LeCun Y., Bengio Y., Hinton G., Deep learning, “Nature” 2015, nr 521. DOI: https://doi.org/10.1038/nature14539

Lipińska I., Etyka sztucznej inteligencji w dokumentach Unii Europejskiej w latach 2017-2020, „Edukacja Filozoficzna” 2022, http://dx.doi.org/10.14394/edufil.2022.0001 [dostęp: 05.12.2024]. DOI: https://doi.org/10.14394/edufil.2022.0001

Loyola-González O., Black-Box vs. White-Box: Understanding Their Advantages and Weaknesses From a Practical Point of View, “IEEE Access” 2019, nr 7, 10.1109/ACCESS.2019.2949286 [dostęp: 05.12.2024]. DOI: https://doi.org/10.1109/ACCESS.2019.2949286

Łagoda P., Wykorzystanie sztucznej inteligencji w mediacji i arbitrażu: nowe możliwości i wyzwania, „RK Legal” 2024, https://www.rklegal.pl/wiedza/wykorzystanie-sztucznej-inteligencji--wmediacji-i-arbitrazu-nowe-mozliwosci-i-wyzwania/ [dostęp: 30.12.2024].

Nowik P., Rola systemów eksperckich opartych na SI w interpretacji przepisów prawa pracy, „Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej” 2024, t. 31, nr 3, https://doi.org/10.4467/25444654SPP.24.013.19927 [dostęp: 05.12.2024]. DOI: https://doi.org/10.4467/25444654SPP.24.013.19927

Opracowanie Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, Nowe technologie, nowa sprawiedliwość, nowe pytania. Wdrażanie nowych technologii w wymiarze sprawiedliwości, Warszawa 2021.

Paisley K., Sussman E., Artificial Intelligence Challenges and Opportunities for International Arbitration, “NYSBA New York Dispute Resolution Lawyer” 2018, nr 11, 1, https://sussmanadr.com/wp-content/uploads/2018/12/artificial-intelligence-in-arbitration-NYSBA-spring-2018-Sussman.pdf [dostęp: 09.12.2024].

Pasquale F., The Black Box Society: The Secret Algorithms that Control Money and Information, Cambridge 2015. DOI: https://doi.org/10.4159/harvard.9780674736061

Pięta K., Sztuczna inteligencja w mediacji i arbitrażu, „ADR. Arbitraż i Mediacja” 2023, nr 16, 2, DOI: 10.17951/adr.2023.16.2.87-103, https://journals.umcs.pl/adr/article/view/19013/12345 [dostęp: 09.12.2024].

Przybyłowicz P., Wykorzystanie sztucznej inteligencji w kryminalistyce, „Młoda Palestra – Czasopismo Aplikantów Adwokackich” 2024, nr 1.

Rębisz K., Podmiotowość prawna sztucznej inteligencji. Aspekty cywilnoprawne, Rzeszów 2024.

Rhim Y., Park K., The Applicability of Artificial Intelligence in International Law, “Journal of East Asia and International Law” 2019, nr 12. DOI: https://doi.org/10.14330/jeail.2019.12.1.01

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji oraz zmiany rozporządzeń (WE) nr 300/2008, (UE) nr 167/2013, (UE) nr 168/2013, (UE) 2018/858, (UE) 2018/1139 i (UE) 2019/2144 oraz dyrektyw 2014/90/UE, (UE) 2016/797 i (UE) 2020/1828 (akt w sprawie sztucznej inteligencji) (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz.Urz. L, 2024/1689 z 12 lipca 2024 r.), https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32024R1689 [dostęp: 03.12.2024].

Sartor G., Branting L., Judicial Applications of Artificial Intelligence, “Artificial Intelligence and Law” 1998, nr 6. DOI: https://doi.org/10.1007/978-94-015-9010-5_1

Searle J. R., Minds, Brains, and Programs, “Behavioral and Brain Sciences” 1980, nr 3. DOI: https://doi.org/10.1017/S0140525X00005756

Stein A., Assuming the Risk of Artificial Intelligence, “Boston University Law Review” 2022, nr 102.

Suskind R., Tomorrow’s Lawyers, Oxford 2013.

Szyłkowska M., Sztuczna Inteligencja – strategiczne wyzwania i ryzyka w obszarze prewencji kryminalnej – zarys problemu, „Law. Education. Security, Special Issue” 2004, nr 3, https://doi.org/10.52694/thpsr.2024.3.14 [dostęp: 08.06.2025]. DOI: https://doi.org/10.52694/ThPSR.2024.3.14

Świerczyński M., Więckowski Z., Sztuczna inteligencja w wymiarze sprawiedliwości. Wytyczne Rady Europy dotyczące spraw cywilnych, Warszawa 2023.

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 1568).

Więzowska-Czepiel B., Sztuczna inteligencja w arbitrażu – wsparcie dla arbitrów w procesie podejmowania decyzji, „Studia Prawnicze. Rozprawy i Materiały” 2019, t. 2, nr 25.