Sztuczna inteligencja i nowa era dezinformacji: przekształcenia komunikacji politycznej w perspektywie społeczno-politycznej

Natalia Olszanecka

doi:10.56583/frp.3292

##plugins.themes.libcom.datePublished## : 2026-06-30

Číslo 24 (2026)

Sztuczna inteligencja i nowa era dezinformacji: przekształcenia komunikacji politycznej w perspektywie społeczno-politycznej

Natalia Olszanecka

##semicolon## https://doi.org/10.56583/frp.3292

Abstrakt

Rozwój generatywnej sztucznej inteligencji przesunął granice tego, co uważano za możliwe w produkcji fałszywych treści politycznych. Modele językowe pozwalają wytwarzać przekonujące teksty na skalę wcześniej nieosiągalną, syntetyzery głosu i obrazu udostępniły technologię deepfake szerokim grupom użytkowników, a systemy rekomendacyjne platform społecznościowych nadal decydują o zasięgu treści. Niniejszy artykuł zestawia dorobek badań politologicznych, komunikacyjnych i psychologicznych z analizą kilku studiów przypadków z lat 2023–2025: kampanii parlamentarnej na Słowacji, prawyborów w stanie New Hampshire, kampanii parlamentarnej w Polsce, wyborów prezydenckich na Tajwanie oraz w Argentynie, a także rosyjskiej operacji wpływu „Doppelganger”. Rozważania prowadzą do wniosku, że najpoważniejsze konsekwencje generatywnej AI ujawniają się w długofalowej erozji zaufania do instytucji, mediów i procedur demokratycznych. W tekście omówiono aktualne mechanizmy przeciwdziałania: rozporządzenie o sztucznej inteligencji (AI Act), akt o usługach cyfrowych (DSA), inicjatywy edukacji medialnej oraz technologie znakowania i wykrywania treści syntetycznych. Wskazano także luki badawcze, m.in. niedostatek analiz nad komunikatorami szyfrowanymi oraz nad zjawiskiem „dywidendy kłamcy”.

Detaily

##submission.citations##

##plugins.themes.libcom.statistics##

##plugins.themes.libcom.about_authors##

##plugins.themes.libcom.download_files##

PDF (Język Polski)

##plugins.themes.libcom.cit_rules##

Olszanecka , N. (2026). Sztuczna inteligencja i nowa era dezinformacji: przekształcenia komunikacji politycznej w perspektywie społeczno-politycznej. Fides, Ratio Et Patria. Studia Toruńskie, (24), 123–142. https://doi.org/10.56583/frp.3292

##plugins.themes.libcom.altmetric##

##plugins.themes.libcom.share##

##plugins.themes.libcom.licence##

##submission.license.cc.by-nc-sa4.footer##

##submission.citations##

Allcott H., Gentzkow M., Social media and fake news in the 2016 election, „Journal of Economic Perspective” 2017, t. 31, nr 2, s. 211–236. DOI: https://doi.org/10.1257/jep.31.2.211

Bail C. A., Breaking the social media prism: How to make our platforms less polarizing, Princeton University Press 2021. DOI: https://doi.org/10.1515/9780691216508

Bessi A., Ferrara E., Social bots distort the 2016 U.S. presidential election online discussion, „First Monday” 2016, t. 21, nr 11, https://firstmonday.org/ojs/index.php/fm/article/view/7090 [dostęp: 12.07.2026]. DOI: https://doi.org/10.5210/fm.v21i11.7090

Bohacek M., Slovakia as the precursor to deepfake-enabled election interference: Lessons learned and pathways forward, https://workshop-proceedings.icwsm.org/abstract.php?id=2024_67 [dostęp: 12.07.2026].

Bradshaw S., Howard P. N., The Global Disinformation Order: 2019 Global Inventory of Organised Social Media Manipulation, „Working Paper” 2019, nr 3.

Buchanan B., Lohn A., Musser M., Sedova K., Truth, lies, and automation: How language models could change disinformation, Center for Security and Emerging Technology, Georgetown University, https://cset.georgetown.edu/publication/truth-lies-and-automation/ [dostęp: 12.07.2026].

Chesney R., Citron D. K., Deep fakes: A looming challenge for privacy, democracy, and national security, „California Law Review” 2017, t. 107, nr 6, s. 1753–1820. DOI: https://doi.org/10.2139/ssrn.3213954

De Nadal L., Jančárik P., Beyond the deepfake hype: AI, democracy, and „the Slovak case„ , „Harvard Kennedy School (HKS) Misinformation Review” 2024, t. 5, nr 4, https://eprints.gla.ac.uk/333811/1/333811.pdf [dostęp: 12.07.2026]. DOI: https://doi.org/10.37016/mr-2020-153

Ferrara E., Bots, elections, and social media: A brief overview, s. 95–114, w: K. Shu, S. Wang, D. Lee, H. Liu (Eds.), Disinformation, misinformation, and fake news in social media, Springer 2020. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-42699-6_6

Hung C.-L., Fu W.-C., Liu C.-C., AI disinformation attacks and Taiwan’s responses during the 2024 presidential election, https://www.thomsonfoundation.org/media/268943/ai_disinformation_attacks_taiwan.pdf [dostęp: 12.07.2026].

Kreps S. E., Kriner D. L., Assessing misinformation recall and accuracy perceptions: Evidence from the COVID-19 pandemic, „Harvard Kennedy School (HKS) Misinformation Review” 2023, t. 4, nr 5. DOI: https://doi.org/10.37016/mr-2020-123

Kreps S., McCain R. M., Brundage M., All the news that’s fit to fabricate: AI-generated text as a tool of media misinformation, „Journal of Experimental Political Science” 2020, t. 9, nr 1, s. 104–117. DOI: https://doi.org/10.1017/XPS.2020.37

Lewandowsky S., van der Linden S., Countering misinformation and fake news through inoculation and prebunking, „European Review of Social Psychology” 2021, t. 32, nr 2, s. 348–384. DOI: https://doi.org/10.1080/10463283.2021.1876983

Mroczka K., Biderma B., Fake newsy i deepfaki w kampanii wyborczej w Polsce w 2023 roku – case studies, „Studia Politologiczne” 2025, nr 74, s. 23–52. DOI: https://doi.org/10.33896/SPolit.2024.74.2

Nicas J., Herrera L. C., Is Argentina the First A.I. Election?, „The New York Times”, 14 listopada 2023.

Nyhan B., Reifler J., When corrections fail: The persistence of political misperceptions, „Political Behavior” 2010, t. 32, nr 2, s. 303–330. DOI: https://doi.org/10.1007/s11109-010-9112-2

OECD.AI., AI-generated deepfakes manipulate Argentine presidential election. OECD AI Incidents and Hazards Monitor, https://oecd.ai/en/incidents/2023-11-14-1e5d [dostęp: 12.07.2026].

Ognyanova K., Lazer D., Robertson R. E., Wilson C., Misinformation in action: Fake news exposure is linked to lower trust in media, higher trust in government when your side is in power, „Harvard Kennedy School (HKS) Misinformation Review” 2020 t. 1, nr 4. DOI: https://doi.org/10.37016/mr-2020-024

Paris B., Donovan J., Deepfakes and cheap fakes: The manipulation of audio and visual evidence, https://datasociety.net/research-library/deepfakes-and-cheap-fakes-the-manipulation-of-audio-and-visual-evidence/ [dostęp: 12.07.2026].

Pennycook G., Rand D. G., The psychology of fake news, „Trends in Cognitive Sciences” 2021, t. 25, nr 5, s. 388–402. DOI: https://doi.org/10.1016/j.tics.2021.02.007

Persily N., Tucker J. A. (Eds.), Social media and democracy: The state of the field, prospects for reform, Cambridge 2020. DOI: https://doi.org/10.1017/9781108890960

Piontek D., Wyborcy i media. Ocena działań mediów w okresie polskiej parlamentarnej kampanii wyborczej 2023 roku, „Przegląd Politologiczny” 2025, t. 30, nr 1. DOI: https://doi.org/10.14746/pp.2025.30.1.18

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2065 z dnia 19 października 2022 r. w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych (akt o usługach cyfrowych). Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, L 277/1.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r.

ustanawiające zharmonizowane przepisy dotyczące sztucznej inteligencji (akt o sztucznej inteligencji). Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, L, 2024/1689.

Sessa M. G., Miguel R., The Doppelganger case: Assessment of platform regulation on the EU disinformation environment, NATO Strategic Communications Centre of Excellence 2024.

Simon F. M., Altay S., Mercier H., Misinformation reloaded? Fears about the impact of generative AI on misinformation are overblown, „Harvard Kennedy School (HKS) Misinformation Review” 2023, t. 4, nr 5. DOI: https://doi.org/10.37016/mr-2020-127

Slimovich A., Desinformación e inteligencia artificial en las redes sociales en la Argentina, w: D. H. Cabrera-Altieri, G. López-García & E. Campos-Domínguez (red.), Perturbaciones informativas. Desinformación y mediatización digital. Comunicación Social Ediciones y Publicaciones, 2025. DOI: https://doi.org/10.52495/c6.emcs.41.p117

Summary of the Information Threat to the Paris 2024 Olympic and Paralympic Games, https://www.sgdsn.gouv.fr/files/files/Publications/20240919_NP_SGDSN_VIGINUM_Summary%20information%20threat%20Paris2024Games_EN_0.pdf [dostęp: 12.07.2026].

Świeboda H., Generatywna sztuczna inteligencja wyzwaniem dla bezpieczeństwa społecznego i państwa, „Maritime Security Yearbook” 2025, t. 19. DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0055.5292

Vosoughi S., Roy D., Aral S., The spread of true and false news online, „Science” 2018, t. 359, nr 6380, s. 1146–1151. DOI: https://doi.org/10.1126/science.aap9559

Wang A. H.-E., AI-generated disinformation in the 2024 Taiwan presidential election, Friedrich Naumann Foundation for Freedom, https://www.thomsonfoundation.org/media/268943/ai_disinformation_attacks_taiwan.pdf [dostęp: 12.07.2026].

Wardle C., Derakhshan H., Information disorder: Toward an interdisciplinary framework for research and policy making (DGI(2017)09). Council of Europe, https://edoc.coe.int/en/media/7495-information-disorder-toward-an-interdisciplinary-framework-for-research-and-policy-making.html [dostęp: 12.07.2026].

West D. M., How disinformation defined the 2024 election narrative, https://www.brookings.edu/articles/how-disinformation-defined-the-2024-election-narrative/ [dostęp: 12.07.2026].

Wirtschafter V., The impact of generative AI in a global election year, Brookings Institution 2024.