The The Structural Factors Behind Russia’s Invasion of Ukraine

Michał Lubina

doi:10.56583/fs.3102

Data publikacji : 2026-06-30

Tom 19 Nr 1 (2026)

Strukturalne powody rosyjskiej inwazji na Ukrainę

dr hab. Michał Lubina

https://orcid.org/0000-0002-3342-1763

DOI: https://doi.org/10.56583/fs.3102

Abstrakt

Rosyjska inwazja na Ukrainę 24 lutego 2022 roku zaskoczyła świat. Chociaż była kontynuacją wojny hybrydowej Rosji przeciwko Ukrainie, to tym razem skala inwazji miała główne znaczenie. Dlaczego Rosja zaryzykowała otwartą inwazję, zamiast kontynuować taktykę agresji w szarej strefie między wojną a pokojem? Dlaczego Kreml tak desperacko pragnie podbić Ukrainę za wszelką cenę? Dlaczego wojna ta stała się współczesną wersją leninowskiej zasady „kto kogo”? Artykuł próbuje odpowiedzieć na te pytania, analizując głębokie, strukturalne czynniki stojące za rosyjską agresją na Ukrainę, takie jak: geograficzne (rosyjskie podejście do przestrzeni, stref buforowych, „bliskiej zagranicy” i ekspansji terytorialnej), kulturowe (rosyjskie przekonanie o własnej wyjątkowości, mesjanistyczny „obronny imperializm”, kult militaryzmu), historyczne (ruski mir; od ruskiego do rosyjskiego), systemowe (autorytaryzm kontra demokracja; neosowieckość, patronacki prezydentyzm) oraz ideologiczne (rewanżyzm, rewizjonizm, antiamerykanizm). Czynnik te, w połączeniu z porażką pierwotnych planów Moskwy, zakładających szybkie zwycięstwo, stworzyły rzeczywistość wojny na wyniszczenie. Jej wynik będzie miał ogromne znaczenie dla Rosji, Ukrainy i świata.

Słowa kluczowe:

Rosja, Ukraina, wojna rosyjsko-ukraińska, wojna na Ukrainie, rosyjska inwazja na Ukrainę, rosyjska wyjątkowość, ruski mir

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

PDF (English)
EPUB (English)
HTML (English)

Zasady cytowania

Lubina, M. (2026). Strukturalne powody rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Facta Simonidis, 19(1), 253–273. https://doi.org/10.56583/fs.3102

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Bäcker, Roman. Rosyjskie myślenie polityczne za czasów prezydenta Putina. Wydawnictwo Adam Marszałek, 2007.

Billington, James H. The Icon and Axe: An Interpretative History of Russian Culture. Vintage Books, 2010.

Billington, James H. Russia in Search of Itself. John Hopkins University Press, 2004.

Curanović, Alicja. Sense of Mission in Russian Foreign Policy: Destined for Greatness! Routledge Contemporary Russia and Eastern Europe Series. Routledge, 2021.

Ferguson, Chaka. “The Strategic Use of Soft Balancing: The Normative Dimensions of the Chinese–Russian ‘Strategic Partnership’.” Journal of Strategic Studies 35, no. 2 (2012): 197–222. https://doi.org/10.1080/01402390.2011.583153.

Fiedorow, Juri. “Rosyjskie supermocarstwo: Mity i rzeczywistość.” In Imperium Putina, edited by Wojciech Konończuk. Fundacja im. Stefana Batorego, 2007.

Huntington, Samuel P. The Clash of Civilization and the Remaking of World Order. Penguin Books, 1997.

Kaczmarski, Marcin. Russia-China Relations in the Post-Crisis International Order. Routledge, 2015.

Krasner, Stephen D., ed. Sovereignty: Organized Hypocrisy. Princeton University Press, 1999.

Lo, Bobo. The Axis of Convenience: Moscow, Beijing and the New Geopolitics. Chatham House, 2008.

Lo, Bobo. Russia and The New World Disorder. Chatham House, 2015.

Lo, Bobo, and Lilia Shevtsova. 21st Century Myth: Authoritarian Modernization in Russia and China. Carnegie Moscow Center, 2012.

Lubina, Michał. Niedźwiedź w cieniu smoka: Rosja–Chiny 1991–2014. Rosja Wczoraj, Dziś i Jutro: Polityka, Kultura, Religia 18. Księgarnia Akademicka, 2014.

Lubina, Michał. Niedźwiedź w objęciach smoka: Jak Rosja została młodszym bratem Chin. Szczeliny, 2022.

Lubina, Michał. Russia and China: A Political Marriage of Convenience. Successful and Stable. Verlag Barbara Budrich, 2017. https://doi.org/10.3224/84742045.

Lukin, Alexander. “Russia’s New Authoritarianism and the Post-Soviet Political Ideal.” Post-Soviet Affairs 25, no. 1 (2009): 66–92. https://doi.org/10.2747/1060-586x.24.1.66.

Matveeva, Anna. “Return to Heartland: Russia’s Policy in Central Asia.” The International Spectator: Italian Journal of International Affairs 42, no. 1 (2007): 43–62. https://doi.org/10.1080/03932720601160344.

Mommsen, Margareta. “Russia’s Political Regime: Neo-Soviet Authoritarianism and Patronal Presidentialism.” In Presidents, Oligarchs and Bureaucrats: Forms of Rule in the Post-Soviet

Space, edited by Susan Stewart, Margarete Klein, Andrea Schmitz, and Hans-Henning Schröder. Ashgate, 2012.

Nizioł, Monika. Dylematy kulturowe międzynarodowej roli Rosji. Wydawnictwo UMCS, 2004.

Orieszkin, Dmitrij. “Imperialny projekt Rosji – smutna perspektywa.” In Imperium Putina, edited by Wojciech Konończuk. Fundacja im. Stefana Batorego, 2007.

Oskanian, Kevork. Russian Exceptionalism Between East and West: The Ambiguous Empire. Palgrave Macmillan, 2022.

Rozman, Gilbert. The Sino-Russian Challenge to the World Order: National Identities, Bilateral Relations, and East Versus West in the 2010s. Stanford University Press, 2014.

“Russian Exceptionalism: Is Russia Different?” The Economist, June 15, 1996, 19–21.

Shevtsova, Lilia. Lonely Power: Why Russia Has Failed to Become the West and the West Is Weary of Russia. Carnegie, 2010.

Trenin, Dmitri. From Greater Europe to Greater Asia? The Sino-Russian Entente. Carnegie Moscow Center, April 2015. Accessed March 26, 2026. https://carnegieendowment.org/files/CP_Trenin_To_Asia_WEB_2015Eng.pdf.

Trenin, Dmitrij. Post-Imperium: A Eurasian Story. Carnegie, 2011.

Wallander, Celeste A. “Russian Transimperialism and Its Implications.” Washington Quarterly 30, no. 2 (2007): 107–122. Accessed March 26, 2026. https://ciaotest.cc.columbia.edu/olj/twq/spr2007/07spring_wallander.pdf.

Комаров [Komarov], Алексей [Alexei]. “О ‘российской национальной идее’ [O rossiiskoi natsionalnoi idei].” Обозреватель – Observer 5 (2001): 6. http://old.nasledie.ru/oboz/N04_01/4_02.HTM.

“Совместное заявление Российской Федерации и Китайской Народной Республики о международных отношениях, вступающих в новую эпоху, и глобальном устойчивом развитии [Sovmestnoe zyavleniye Rossiyskoi Federatsii i Kitaiskoi Narodnoi Respubliki o miezhdunarodnykh otnosheniyakh, vstupayushchikh w novuyu epokhu, i globalnom ustoichivom razvitii].” Kremlin, February 5, 2022. Accessed March 26, 2026. http://kremlin.ru/supplement/5770/print.