Synonimiczność pojęcia bezpieczeństwa narodowego w świetle ducha narodu

Paweł Warchoł

doi:10.56583/frp.3269

Data publikacji : 2025-12-31

Nr 23 (2025)

Synonimiczność pojęcia bezpieczeństwa narodowego w świetle ducha narodu

ks. Paweł Warchoł

https://orcid.org/0000-0002-8147-9484

DOI: https://doi.org/10.56583/frp.3269

Abstrakt

Artykuł przedstawia wielowymiarowe ujęcie bezpieczeństwa narodowego, ukazując jego ścisły związek z duchowym fundamentem narodu. Autor podkreśla, że bezpieczeństwo nie ogranicza się do aspektów militarnych, technologicznych czy instytucjonalnych, lecz obejmuje również sferę wartości, tożsamości, kultury i religii, które kształtują odporność wspólnoty. Wskazuje, że duch narodu – rozumiany jako zespół przekonań, tradycji, więzi moralnych i religijnych – stanowi podstawowy czynnik integrujący społeczeństwo i umożliwiający jego mobilizację w sytuacjach zagrożenia. Analiza historyczna (Izrael, dzieje Polski, powstania narodowe, Westerplatte, czasy zaborów i komunizmu) ukazuje, że siła duchowa była kluczowym elementem przetrwania narodu. Autor odwołuje się do myśli Norwida, Dmowskiego, Wyszyńskiego, Jana Pawła II oraz tradycji chrześcijańskiej, wskazując na jej znaczenie dla kształtowania postaw obywatelskich i odpowiedzialności za dobro wspólne. W artykule podkreślono również rolę pokoju, zaufania społecznego, sprawiedliwości, suwerenności narodów oraz równowagi między wolnością obywateli a działaniami państwa. Całość prowadzi do wniosku, że bezpieczeństwo narodowe jest nierozerwalnie związane z duchowym potencjałem wspólnoty, który stanowi jej najgłębsze źródło siły, odporności i zdolności do przezwyciężania kryzysów.

Słowa kluczowe:

duch, narod, bezpieczeństwo, pokój, ochrona, równowaga, zaufanie

Inne teksty tego samego autora

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Warchoł, P. (2025). Synonimiczność pojęcia bezpieczeństwa narodowego w świetle ducha narodu. Fides, Ratio Et Patria. Studia Toruńskie, (23), 198–219. https://doi.org/10.56583/frp.3269

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Aleksandrowicz S., Kartografia ziem wielkiego Księstwa Litewskiego w epoce panowania Jagiellonów, „Polski Przegląd Kartograficzny”, t. 46, 2014, nr 1, s. 62–76.

Bartnik Cz. S., Teologia narodu, Częstochowa 1999.

Cieślak S., Myśl Zygmunta Krasińskiego (1812–1859) o uchrześcijanieniu Polski a przez nią świata, w: Lignum Vitae. Rocznik teologiczny WSD OO. Franciszkanów, Łódź Łagiewniki 2004, nr 5, s. 517–520.

Davies N., Europa. Rozprawa historyka z historią, Kraków 2001.

Dmowski R., Myśli nowoczesnego Polaka, Capital, Warszawa 2013.

Frossard A., Nie lękajcie się! Rozmowy z Janem Pawłem II, Kraków 1983.

Hlond A., Nie zginęłaś Polsko! Przemówienie radiowe do niewolonej Polski, Rzym 28 IX1939 roku, w: tegoż, W służbie Boga i Ojczyzny. Wybór pism i przemówień 1922–1948, opr. S. Kosiński SDB, Warszawa 1988.

Jan Paweł II, Dzieje Polski, Radom 2011.

Jan Paweł II, Homilia podczas Mszy Św., Castel Gandolfo, 26 sierpnia 1990, „L’Osservatore Romano”, wyd. pol. 1990, r. 11, nr 9, s. 16.

Jan Paweł II, Homilia wygłoszona na Jasnej Górze 19 VI 1983 r.

Jan Paweł II, Niedziela Miłosierdzia Bożego. Przemówienie podczas modlitwy „Regina Coeli”, 11 IV 1999, „L’Osservatore Romano” 1999, nr 7, s. 54.

Jan Paweł II, Od praw człowieka do praw narodów. Przemówienie do Zgromadzenia Ogólnego ONZ, Nowy Jork, 5 X 1995 r., „L’Osservatore Romano”, wyd. pol., 1995, nr 11–12, s. 6–7.

Jan Paweł II, Pamięć i tożsamość. Rozmowy na przełomie tysiącleci, Kraków 2005.

Jan Paweł II, Przemówienie na Westerplatte w Gdańsku.

Jan Paweł II, Raduj się, Krakowie, oddając hołd świętej Pani Wawelskiej. Homilia podczas kanonizacji bł. Jadwigi Królowej, Kraków, 8 VI 1997 r., „L’Osservatore Romano”, wyd. pol., 1997, nr 7, s. 54–57.

Jan Paweł II, Religia powinna być źródłem dobroci, szacunku, zgody i pokoju. Przemówienie wygłoszone podczas spotkania z przedstawicielami wyznań chrześcijańskich i innych religii, New Delhi, 7 XI 1999 r, „L’Osservatore Romano”, wyd. pol., 2000, nr 1, s. 18.

Jan Paweł II, To, co uczyniliśmy dzisiaj, ma dla świata znaczenie życiowe. Przemówienie na zakończenie Światowego Dnia Modlitw o Pokój, 27 X 1986, „L’Osservatore Romano”, wyd. pol., 1986, nr 10, s. 17–18.

Jan Paweł II, W imię chrześcijańskiej nadziei. Przemówienie na audiencji generalnej, 11 X 1995 r., „L’Osservatore Romano”, wyd. pol., 1995, nr 11–12, s. 12–13.

Jaroszyński P., Herezja pruska dawniej i dziś, „Nasz Dziennik”, 15 VII 2015 r., s. 12.

Kasprowicz J., Poezje, Muzeum im. Jana Kasprowicza, Inowrocław 2016.

Konstytucja Dogmatyczna o Kościele Lumen gentium, w: Sobór Watykański II. Konstytucje – Dekrety – Deklaracje, Poznań 1986, s. 105–170.

Krasiński Z., Pisma filozoficzne i polityczne, Warszawa 1999.

Mickiewicz A., Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego, Skultuna 2009.

Praktyczny Słownik biblijny, red. A. Grabner-Haidera, Warszawa 1994.

Ratzinger J., Prawda, wartości, władza. Kiedy społeczeństwo można uznać za pluralistyczne, tłum. G. Sowiński, Kraków 1999.

Słownik terminów z zakresu bezpieczeństwa narodowego, Akademia Obrony Narodowej, Warszawa 2002, s. 169.

Synonim: bezpieczeństwo, w: Słownik synonimów, https://synonim.net/ [dostęp: 24.07.2025].

Warchoł P., Dotknięcia Ducha Świętego. Pneumatologia w doświadczeniu chrześcijańskim, Niepokalanów 2008.

Weigel G., Świadek nadziei. Biografia papieża Jana Pawła II, Kraków 2003.

Wieliczka-Szarkowa J., Żołnierze wyklęci. Niezłomni bohaterowie, Wydawnictwo AA, Kraków 2013.

Witek J., Życie i sylwetka duchowa majora Henryka Sucharskiego (1946–1898), w: Chrześcijanie, t. 9, red. bp B. Bejze, Niepokalanów 1992, s. 199.

Wyspiański S., Hymn Vieni Creator Narodu śpiew Ducha Świętego wezwanie, w: Z głębokości. Antologia polskiej modlitwy poetyckiej, red. A. Jastrzębski, A. Podsiad, Warszawa 1966.

Wyszyński kard. S., Młodzież polska z hołdem Matce Jasnogórskiej, Jasna Góra, 26 VIII 1962 r.

ks. Paweł Warchoł

frep@aksim.edu.pl
https://orcid.org/0000-0002-8147-9484

Afiliacja:

Akademia Kujawsko-Pomorska w Bydgoszczy Polska

Biogram

Ojciec profesor doktor habilitowany Paweł Warchoł (ur. w 1965), kapłan w Zakonie Braci Mniejszych Konwentualnych. Wykłada w Akademii Kujawsko-Pomorskiej w Bydgoszczy. Kapelan Fundacji „Aniołowie Miłosierdzia”. Przynależy do towarzystw naukowych. Autor wielu książek i artykułów. Prowadzi rekolekcje.