W stronę (nie)jednej realno-wirtualnej rzeczywistości offline-online. Kilka uwag o współczesnym świecie życia codziennego

Witold Wrzesień

doi:10.56583/fs.2994

Data publikacji : 2026-03-13

W stronę (nie)jednej realno-wirtualnej rzeczywistości offline-online. Kilka uwag o współczesnym świecie życia codziennego

dr hab. Witold Wrzesień, prof. UAM

https://orcid.org/0000-0002-4886-6351

DOI: https://doi.org/10.56583/fs.2994

Abstrakt

Od lat 90. XX wieku świat społeczny analizowany jest w przestrzeniach trzech wymiarów rzeczywistości: fizycznej, społecznej i wirtualnej. Szczególne miejsce w ich ramach zajmują otaczające nas i współtworzone przez nas obszary subświatów online. W konsekwencji dynamicznego rozwoju technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT) wszystkie wskazane wymiary rzeczywistości przenikają się i łączą. Niniejszy tekst jest próbą zwrócenia uwagi na teoretyczno-metodologiczny niuans, ważny dla dzisiejszego świata życia codziennego, a wynikający z nakładania się dwóch taksonomii rzeczywistości – pierwszą tworzy układ przestrzeni rzeczywistości fizycznej, rzeczywistości społecznej i rzeczywistości wirtualnej, druga jest komponowana przez rzeczywistość obiektywną, rzeczywistość subiektywną i rzeczywistość intersubiektywną.

Słowa kluczowe:

subświat rzeczywisty, subświat wirtualny, offline, online, rzeczywistość obiektywna, rzeczywistość subiektywna, rzeczywistość intersubiektywna, świat życia codziennego

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

PDF
EPUB
HTML

Zasady cytowania

Wrzesień, W. (2026). W stronę (nie)jednej realno-wirtualnej rzeczywistości offline-online. Kilka uwag o współczesnym świecie życia codziennego. Facta Simonidis, online first, 13 marca 2026. https://doi.org/10.56583/fs.2994

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Artaud, Antonin. Le théâtre et son double. Gallimard, 1938.

Berger, Peter L. i Thomas Luckmann. The Social Construction of Reality: A Treatise in the Sociology of Knowledge. Penguin, 1991.

Brey, Philip. „The Physical and Social Reality of Virtual Worlds”. W The Oxford Handbook of Virtuality, redakcja Mark Grimshaw. Oxford University Press, 2014.

Chalmers, David J. „The Virtual and the Real”. Disputatio 9, nr 46 (2017): 309–352. https://doi.org/10.1515/disp-2017-0009.

Couldry, Nick i Andreas Hepp. The Mediated Construction of Reality. Polity, 2017.

Floridi, Luciano, red. The Onlife Manifesto: Being Human in a Hyperconnected Era. Springer, 2015. https://doi.org/10.1007/978-3-319-04093-6.

Garfinkel, Harold. Studies in Ethnomethodology. Prentice-Hall, 1967.

Harari, Yuval N. Nexus: A Brief History of Information Networks from the Stone Age to AI. Random House, 2024.

Hepp, Andreas, Göran Bolin, Andrea L. Guzman i Wiebke Loosen. „Mediatization and Human-Machine Communication: Trajectories, Discussions, Perspectives”. Human-Machine Communication 7 (2024): 7–21. https://doi.org/10.30658/hmc.7.1.

Kaplan, Jerry. Artificial Intelligence: What Everyone Needs to Know. Oxford University Press, 2016.

Kuhn, Thomas S. The Structure of Scientific Revolutions. 2 wyd. University of Chicago Press, 1970.

Lieberman, Alicea i Juliana Schroeder. „Two Social Lives: How Differences Between Online and Offline Interaction Influence Social Outcomes”. Current Opinion in Psychology 31 (2020): 16–21. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2019.06.022.

Mann, Steve, Yu Yuan, Tom Furness, Joseph Paradiso i Thomas Coughlin. „Beyond the Metaverse: XV (eXtended meta/uni/Verse)”, 15 grudnia 2022. https://doi.org/10.48550/ARXIV.2212.07960.

Mann, Steve, Yu Yuan, Fabrizio Lamberti, Abdulmotaleb El Saddik, Ruck Thawonmas i Filippo Gabriele Pratticò. „eXtended meta-uni-omni-Verse (XV): Introduction, Taxonomy, and State-of-the-Art”. IEEE Consumer Electronics Magazine 13, nr 3 (2024): 27–35. https://doi.org/10.1109/mce.2023.3283728.

Martin, Bernice. A Sociology of Contemporary Cultural Change. Blackwell, 1981.

„Measuring Digital Development: Facts and Figures 2024”. The International Telecommunication Union, 27 listopada 2024. Dostęp 4 maja 2025. https://www.itu.int/hub/publication/D-IND-ICT_MDD-2024-4/.

Morbitzer, Janusz. „Współczesna przestrzeń obecności człowieka – między realnością a wirtualnością”. Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Humanitas: Pedagogika, nr 13 (2016): 59–68.

Nowak, Stefan. Metodologia badań społecznych. 2 wyd. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012.

Saddik, Abdulmotaleb El, Fabrizio Lamberti, Steve Mann, Filippo Gabriele Pratticó, Ruck Thawonmas i Yu Yuan. „Metaverse and Extended Universe (XV): Opportunities and Challenges for Consumer Technologies”. IEEE Consumer Electronics Magazine 13, nr 3 (2024): 25–26. https://doi.org/10.1109/mce.2024.3359348.

Schutz, Alfred. The Phenomenology of the Social World. Northwestern University Press, 1967.

Schutz, Alfred i Thomas Luckmann. The Structures of the Life World. T. 2. Northwestern University Press, 1973.

Schwab, Klaus. The Fourth Industrial Revolution. World Economic Forum, 2016.

Shannon, Claude Elwood. „A Symbolic Analysis of Relay and Switching Circuits”. Praca magisterska, Department of Electrical Engineering, Massachusetts Institute of Technology, 1940.

Shi, Feifei, Huansheng Ning, Xiaohong Zhang i in. „A New Technology Perspective of the Metaverse: Its Essence, Framework and Challenges”. Digital Communications and Networks 10, nr 6 (2024): 1653–1665. https://doi.org/10.1016/j.dcan.2023.02.017.

Turner, Victor W. The Ritual Process: Structure and Anti-structure. Routledge & Kegan, 1969.

Wang, Wei. „Difference between the Real World and Virtual World”. Proceedings 47 (2020): 35. https://doi.org/10.3390/proceedings2020047035.

Weinberger, Markus. „What Is Metaverse?—A Definition Based on Qualitative Meta-Synthesis”. Future Internet 14, nr 11 (2022): 310. https://doi.org/10.3390/fi14110310.