Patriotism Rooted in Constitutional Identity: A Legal Theory of Democratic State Resilience

Paweł Maciąg

doi:10.56583/fs.2995

Data publikacji : 2025-12-21

Tom 18 Nr 2 (2025)

Patriotyzm zakorzeniony w tożsamości konstytucyjnej: teoria prawna odporności państwa demokratycznego

Paweł Maciąg

https://orcid.org/0009-0000-2852-6512

DOI: https://doi.org/10.56583/fs.2995

Abstrakt

Artykuł przedstawia teoretyczno-prawną koncepcję patriotyzmu jako fundamentu odporności nowoczesnego państwa demokratycznego. Odwołując się do polskiej tradycji republikańskiej wskazuje, że konstytucjonalizm w Europie Środkowej rozwinął się wcześniej, niż się powszechnie zakłada i opierał się na obywatelskim rozumieniu władzy. Dziedzictwo to wzmacnia współczesną debatę o praworządności, legitymacji demokratycznej i tożsamości wspólnotowej. Analiza proponuje pojęcie patriotyzmu konstytucyjnego zakorzenionego w tożsamości. Taki patriotyzm harmonizuje doświadczenie historyczne narodu z normami i zobowiązaniami moralnymi wyrażonymi m.in. w Karcie Narodów Zjednoczonych i Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Wspiera zaufanie instytucjonalne, odpowiedzialność obywatelską i moralną odporność systemów demokratycznych. Artykuł dowodzi, że ta koncepcja patriotyzmu jest w pełni zgodna z normami współczesnego prawa międzynarodowego publicznego, może pełnić rolę czynnika stabilizującego i wzmacniającego rządy prawa oraz odporność demokratycznych państw konstytucyjnych.

Słowa kluczowe:

patriotyzm konstytucyjny, odporność państwa, polska tradycja republikańska, prawo międzynarodowe, edukacja obywatelska, legitymacja demokratyczna, tożsamość i prawo, Rekomendacja UNESCO z 1974 roku, rządy prawa

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

PDF (English)
EPUB (English)
HTML (English)

Zasady cytowania

Maciąg, P. (2025). Patriotyzm zakorzeniony w tożsamości konstytucyjnej: teoria prawna odporności państwa demokratycznego. Facta Simonidis, 18(2), 309–323. https://doi.org/10.56583/fs.2995

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Bardach, J., O dawnej i niedawnej Litwie, Poznań 1988.

Butterwick R., The Constitution of 3 May 1791: Testament of the Polish-Lithuanian Commonwealth, Warsaw 2021.

Butterwick R., The Polish Revolution and the Catholic Church, 1788–1792: A Political History, Oxford 2012. DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199250332.001.0001

Butterwick R., The Polish–Lithuanian Commonwealth, 1733–1795: Light and Flame, New Haven, CT–London 2020.

Davies N., Europe: A History, Oxford 1996.

Frost R.I., The Oxford History of Poland–Lithuania, vol. 1: The Making of the Polish-Lithuanian Union, 1385–1569, Oxford 2015. DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780198208693.001.0001

Fukuoka K., Takita-Ishii S., Teaching How to Love Your Country in Schools? A Study of Japanese Youth Narratives on Patriotic Education, “National Identities,” 24 (2021), no. 3, pp. 247–270. DOI: https://doi.org/10.1080/14608944.2021.1931084

Gelderen M. van, Skinner Q. (eds.), Republicanism: A Shared European Heritage, vol. 1: Republicanism and Constitutionalism in Early Modern Europe, Cambridge 2002. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511490750

Grześkowiak-Krwawicz A., Regina libertas. Wolność w polskiej myśli politycznej XVIII wieku, Gdańsk 2006.

Grześkowiak-Krwawicz A., Veto – wolność – władza w polskiej myśli politycznej wieku XVIII, “Kwartalnik Historyczny,” 111 (2004), no. 3, pp. 141–159.

Konopczyński W., Dzieje Polski nowożytnej, 2 vols., London 1958–1959.

Lauterpacht H., The Function of Law in the International Community, Union, NJ 2000.

Lauterpacht H., International Law and Human Rights, New York 1950.

Lukowski J., Liberty’s Folly: The Polish-Lithuanian Commonwealth in the Eighteenth Century, 1697–1795, London–New York 1991; reprinted with corrections 1998.

Maciąg P., Praworządność (the Rule of Law) przy Płockiej. Zapomniane i zaniedbane celowo w czasach PRL-u miejsce, https://wpolityce.pl/smolensk/638823-praworzadnosc-the-rule-of-law-przy-plockiej [access: 24.11.2025].

Oznaymienie Krola Nowo Obranego r. 1573, in: Volumina Legum, vol. 2, Petersburg 1859, pp. 130–131.

Prawa Y Konstytucye za panowania Henryka [Henrician Articles], in: Volumina Legum, vol. 2, Petersburg 1859, pp. 132–137.

Rosenthal J.H., Righteous Realists: Political Realism, Responsible Power, and American Culture in the Nuclear Age, Baton Rouge, LA–London 1991.

Salmonowicz S., W cieniu Klio i Temidy. Studia z historii prawa Toruń 2011.

Scheppele K.L., Constitutional Ethnography: An Introduction, “Law & Society Review,” 38 (2004), no. 3, pp. 389–406. DOI: https://doi.org/10.1111/j.0023-9216.2004.00051.x