Metafizyczna podróż duszy umarłego państwa celem zmartwychwstania – na 200. rocznicę wydania Dziadów Mickiewicza

Inesa Kuryan

doi:10.56583/fs.2753

Published : 2025-06-27

V. 18 N. 1 (2025)

Metafizyczna podróż duszy umarłego państwa celem zmartwychwstania – na 200. rocznicę wydania Dziadów Mickiewicza

Inesa Kuryan

https://orcid.org/0000-0001-8265-2149

DOI: https://doi.org/10.56583/fs.2753

Abstract

Niniejszy artykuł jest próbą wykazania, że przystępując do pisania Dziadów Adam Mickiewicz zakładał utwór na wzór epopei z klasycznym starożytnym toposem homo viator, mając po temu konkretne przesłanki z okresu swoich studiów na Uniwersytecie Wileńskim, kiedy był aktywnym uczestnikiem procesu oświeceniowego w Rzeczypospolitej końca XVIII i początku XIX wieku. Skierowanie energii twórczej młodego poety na utwór ambitny, neoklasycystyczny, epicki było przejawem patriotyzmu, którego „dojrzewanie” i realizację w formie literackiej obserwujemy od Dziadów wileńskich (1823) przez Dziady drezdeńskie (1832) aż po prawdziwą epopeję „narodu rzeczpospolitańskiego” w poemacie Pan Tadeusz (1834). Artykuł ma charakter polemiczny, w warstwie koncepcyjnej bazuje na obszernej krytyce literackiej i tekstach źródłowych, które stanowią bibliografię do pracy badawczej nad leksykonem pojęć i biogramów Unia literacka.

Dettagli

Riferimenti bibliografici

##plugins.themes.libcom.statistics##

Authors

Download files

PDF (Język Polski)
EPUB (Język Polski)
HTML (Język Polski)

Citation rules

Kuryan, I. (2025). Metafizyczna podróż duszy umarłego państwa celem zmartwychwstania – na 200. rocznicę wydania Dziadów Mickiewicza. Facta Simonidis, 18(1), 199–212. https://doi.org/10.56583/fs.2753

Altmetric indicators

##plugins.themes.libcom.share##

Licence

Questo lavoro è fornito con la licenza Creative Commons Attribuzione - Non commerciale - Condividi allo stesso modo 4.0 Internazionale.

Riferimenti bibliografici

Bończa Tomaszewski D., Jagiellonida czyli zjednoczenie Litwy z Polską. Poema oryginalne, Berdyczew 1817.

Dąbrowski R. (red.), Przybylski i inni. O znaczeniu Krakowa i regionu w kulturze oświecenia, Kraków 2019. DOI: https://doi.org/10.12797/9788381380546

Hombek D., Twórczość Jacka Idziego Przybylskiego w ogłoszeniach prasy warszawskiej XVIII wieku, w: Przybylski i inni. O znaczeniu Krakowa i regionu w kulturze oświecenia, red. R. Dąbrowski, Kraków 2019, s. 215–227. DOI: https://doi.org/10.12797/9788381380546/10

Jagiellonida, poemat Dyzmy Bończy Tomaszewskiego; w treści i wyjątkach z rękopismu przez Jana Gwalberta Styczyńskiego, „Dziennik Wileński”, 6 (1817), nr 32, s. 113–143, https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/doccontent?id=549390 [dostęp: 15.04.2024].

Kallenbach J., Adam Mickiewicz, t. 1, wyd. 4, Lwów–Warszawa–Kraków 1926.

Kiereś E. (oprac.), Adam Mickiewicz. Ballady i romanse z komentarzami Emilii Kiereś, Poznań 2023.

Markowska-Fulara H., Preteksty Mickiewiczowskie, czyli uwagi na marginesie poszukiwań archiwalnych, „Forum Poetyki”, 2020, nr 22, s. 86–99. DOI: https://doi.org/10.14746/fp.2020.22.27426

Mickiewicz A., Dramaty, oprac. Z. Stefanowska, Warszawa 1995 (Dzieła, t. 3).

Mickiewicz A., Dziady, cz. II, Warszawa 2019 (Kolorowa Klasyka).

Mickiewicz A., Uwagi nad „Jagiellonidą” D. Bończy Tomaszewskiego, „Pamiętnik Warszawski”, 13 (1819), s. 70–107.

Mirek M., Księgozbiór prywatny Jacka Idziego Przybylskiego w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie, Kraków 2010 (Bibliotheca Iagiellonica. Fontes et Studia, t. 18).

Socha K., Jacek Idzi Przybylski jako edytor, w: Przybylski i inni. O znaczeniu Krakowa i regionu w kulturze oświecenia, red. R. Dąbrowski, Kraków 2019, s. 167–214. DOI: https://doi.org/10.12797/9788381380546/09

Witkowska A., Przybylski R., Romantyzm, Warszawa 1997.

Zipper A., Przypisywana A. Mickiewiczowi „Karylla” i źródło jej, „Ateneum”. Pismo naukowe i literackie, 4 (1887), s. 143–150.

Życzyński H., Niektóre źródła uwag Mickiewicza nad „Jagiellonidą”, „Pamiętnik Literacki”, 20 (1923), s. 191–194.

Зотов Рафаил, Александриада или Собрание достопримечательных изречений императора Александра I-го, во время пребывания его в Париже, Санкт-Петербург 1818, 22 марта. [Zotow Rafail, Aleksandriada ili Sobranije dostoprimieczateljnych izreczenij impieratora Aleksandra I wo wremia prebywanija jego w Pariże, Sankt-Peterburg 1818, 22 marta].

Словарь русских писателей XVIII в. Пушкинский дом (ред. А.М. Панченко).

Выпуск 1 (А–И), Ленинград 1988. [Słowarj ruskich pisatelej XVIII w. Puszkinskij dom (red. A.M. Panczenko). Wypusk 1 (A–I), Leningrad 1988].