Data publikacji : 2026-06-30

Bezpieczeństwo epistemologiczne wobec transhumanistycznych technologii cyfrowych jako istotna przestrzeń do ochrony we współczesnym państwieepistemologiczne wobec transhumanistycznych technologii cyfrowych jako istotna przestrzeń do ochrony we współczesnym państwie

Abstrakt

Artykuł podejmuje problematykę bezpieczeństwa epistemologicznego współczesnego państwa w obliczu gwałtownego rozwoju technologii cyfrowych, w tym sztucznej inteligencji (AI), oraz rosnącego wpływu ideologii transhumanistycznej. Analizuje spektrum zagrożeń dla suwerenności poznawczej i odporności społecznej, do których należą m.in. zjawiska zatruwania danych (ang. covert data poisoning), dezinformacja, algorytmiczne problemy dla przestrzeni Smart City oraz filozoficzne aspekty wojny kognitywnej (ang. cognitive warfare). Postępująca integracja technologii z życiem człowieka – widoczna w zjawiskach takich jak „outsourcing myślenia”, rozwój interfejsów mózg–maszyna (BMI) czy masowa cyfryzacja danych medycznych i biometrycznych – rodzi bezprecedensowe wyzwania polityczne oraz egzystencjalne. Osadzając analizę w ewolucji refleksji filozoficznej, od klasycznych teorii poznania po współczesną epistemologię społeczną, proponuje się proaktywny model architektury bezpieczeństwa epistemologicznego państwa. Model ten opiera się na pięciu filarach: (1) autentyczności epistemicznej, (2) przejrzystości algorytmicznej, (3) maksymalizacji pozytywnej wartości werystycznej (promowaniu prawdy), (4) sprawności międzyinstytucjonalnej wymiany informacji oraz (5) budowaniu odporności społecznej poprzez edukację i prebunking. W konkluzji wykazano, że technologiczne filtry są niewystarczające do pełnej ochrony państwa. Postuluje się, aby w systemie obrony epistemologicznej uwzględnić rolę religii jako „podwójnego stabilizatora”, który dostarcza niezmiennego zakotwiczenia aksjologicznego i chroni jednostkę przed technokratyczną redukcją człowieka.

Słowa kluczowe:

bezpieczeństwo epistemologiczne, transhumanizm, wojna kognitywna, epistemologia społeczna, dezinformacja



Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Orzeł, P. (2026). Bezpieczeństwo epistemologiczne wobec transhumanistycznych technologii cyfrowych jako istotna przestrzeń do ochrony we współczesnym państwieepistemologiczne wobec transhumanistycznych technologii cyfrowych jako istotna przestrzeń do ochrony we współczesnym państwie. Fides, Ratio Et Patria. Studia Toruńskie, (24), 143–158. https://doi.org/10.56583/frp.3293

Wskaźniki altmetryczne


Cited by / Share


Wydawca
Wydawnictwo Akademii Zamojskiej
ul. Pereca 2, 22-400 Zamość
tel.: +48 84/638 34 44;
tel. kom. +48/ 790 331 087
fax: +48 84/ 638 35 00
Uczelnia
Akademia Zamojska
ul. Pereca 2, 22-400 Zamość
tel. 84 638 34 44
fax 84 638 35 00
e-mail: rektorat@akademiazamojska.edu.pl
O platformie:
Copyright 2021 by
OJS Support and Customization by LIBCOM
Platform & workfow by OJS/PKP