Wolontariat jako przedmiot badań pedagogicznych

Katarzyna Braun

doi:10.56583/fs.2857

Published : 2025-12-21

Vol. 18 No. 2 (2025)

Volunteering as a Subject of Pedagogical Research

Katarzyna Braun

DOI: https://doi.org/10.56583/fs.2857

Abstract

This article analyzes volunteering as an area of pedagogical research. The introduction discusses the substantive and formal subject matter of pedagogy, placing the phenomenon of volunteering in this context. It outlines the definitions, origins, functions, and values of volunteering and provides an overview of pedagogical research on the subject. This research focuses on three main areas: descriptions of the phenomenon, its underlying ideas, history, and the motivations of volunteers; research on volunteers of different age groups, including personality profiles, motivations, social skills, and the importance of volunteering for educational and professional development; and research on the role of volunteers in supportive, educational, developmental, and resocialization activities in institutions such as schools, kindergartens, hospices, hospitals, and prisons. The article highlights the importance of volunteering for shaping pro-social attitudes, developing competencies, and supporting social integration processes. The article also emphasizes the lack of long-term and comparative research, which opens up opportunities for further study.

Keywords:

research subject, pedagogical research methodology, volunteering, volunteer, education, upbringing

Details

References

Statistics

Authors

Download files

PDF (Język Polski)
EPUB (Język Polski)
HTML (Język Polski)

Citation rules

Braun, K. (2025). Volunteering as a Subject of Pedagogical Research. Facta Simonidis, 18(2), 99–121. https://doi.org/10.56583/fs.2857

Altmetric indicators

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

References

Anielska A., Wolontariat w pracy? Wolontariat na emeryturze? Dlaczego nie!, w: Wolontariat: czas stracony czy bezcenny, red. P.P. Grzybowski, N. Woderska, Bydgoszcz 2014, s. 32–45.

Bełdowska M., Przetarty szlak, w: Wolontariat w Ośrodkach Pomocy Społecznej, red. M. Bełdowska, Warszawa 2008, s. 133–168.

Braun K., Wolontariat – młodzież – wychowanie, Lublin 2012.

Braun K., Wolontariat w procesie resocjalizacji w Zakładach Karnych, „Roczniki Pedagogiczne” 11 (2019), nr specjalny, s. 95–108, http://dx.doi.org/10.18290/rped.2019.11s-6. DOI: https://doi.org/10.18290/rped.2019.11s-6

Chabior A., Nowe spojrzenie na wolontariusza-seniora, w: Wolontariat jako działanie prospołeczne w obszarze pomocy społecznej i pracy socjalnej, red. B. Matyjas, Kielce 2009, s. 231–236.

Dylus A., Matyjaszczyk K., Wolontariat pracowniczy. Istota, formy, przykłady, „Annales. Etyka w Życiu Gospodarczym”, 21 (2018), nr 2, s. 7–28, https://doi.org/10.18778/1899-2226.21.2.01. DOI: https://doi.org/10.18778/1899-2226.21.2.01

Górecki M., Idea, instytucjonalizacja i funkcje wolontariatu, Warszawa 2013.

Górecki M., Wolontariat, w: Elementarne pojęcia pedagogiki społecznej i pracy socjalnej, red. D. Lalak, T. Pilch, Warszawa 1999, s. 335–336.

Grzybowski P.P., Czerwony nos i radość życia. Działalność doktorów klaunów w opinii wolontariuszy, w: Wolontariat: czas stracony czy bezcenny?, red. P.P. Grzybowski, N. Woderska, Bydgoszcz 2014, s. 95–125.

Guziuk M., Metody badań pedagogicznych, w: Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, t. 3, red. T. Pilch, Warszawa 2004, s. 217–226.

Guziuk M., Przedmiot badań, w: Encyklopedia pedagogiczna XXI, t. 4, red. T. Pilch, Warszawa 2005, s. 1016–1019.

Jeżowski M., Do zawodu przez wolontariat. Zdobywanie kompetencji poprzez udział w zagranicznym wolontariacie długoterminowym w szkołach i przedszkolach, w: Organizacje pozarządowe i wolontariat w szkole, red. G. Całek, E. Siedlicka, Kraków 2024, s. 81–90.

Kanios A., Społeczne kompetencje studentów do pracy w wolontariacie, Lublin 2008.

Karyłowski J., O dwóch typach altruizmu. Badania nad endocentrycznymi i egzocentrycznymi źródłami bezinteresownych działań na rzecz innych ludzi, Wrocław 1982.

Karyń A., Wolontariat uczniowski na rzecz seniorów – działania w Dziennym Domu Pomocy Społecznej „Turkus” w Szczecinie, w: Organizacje pozarządowe i wolontariat w szkole, red. G. Całek, E. Siedlicka, Kraków 2024, s. 91–103.

Kata G.J., Wolontariat młodzieżowy jako szansa samoaktualizacji, Lublin 2016.

Kowalska M., Wolontariat po studencku — inspiracja i zaangażowanie studentów pedagogiki specjalnej w działalność wolontariacką, „Pedagogika Przedszkolna i Wczesnoszkolna”, 9 (2021), nr 2, s. 123–135, https://doi.org/10.4467/23537159PPW.21.023.15183. DOI: https://doi.org/10.4467/23537159PPW.21.023.15183

Krakowiak P., Wolontariat narzędziem wsparcia społecznego i edukacji w cyklu życia, „Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji”, 2012–2013, nr 7–8, s. 187–205.

Kromolicka B., Wolontariat, w: Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, t. 7, red. T. Pilch, Warszawa 2008, s. 218–230.

Kromolicka B., Wolontariusz w służbie człowiekowi umierającemu. Na przykładzie Szczecińskiego Hospicjum Domowego, Szczecin 2000.

Krzesińska-Żach B., Wolontariat w służbie osób terminalnie chorych na przykładzie Hospicjum „Dom Opatrzności Bożej w Białymstoku”, w: Pomoc jako zachowanie prospołeczne, red. T. Zbyrad, B. Krempa, Lublin 2012, s. 341–348.

Kubiak A., Wolontariat dzieci i młodzieży jako edukacja pozaformalna w świetle obowiązującej w Polsce polityki edukacyjnej, w: Wielokulturowość i problemy edukacji, red. T. Lewowicki, A. Różańska, G. Piechaczek-Ogierman, Toruń 2012, s. 226–243.

Kunowski S., Podstawy współczesnej pedagogiki, Warszawa 2001.

Marchel P., Obraz programu PROJEKTOR – wolontariat studencki w społeczeństwie, w: Wolontariat: czas stracony czy bezcenny?, red. P.P. Grzybowski, N. Woderska, Bydgoszcz 2014, s. 148–158.

Matyjas B., Wolontariat jako działanie prospołeczne w obszarze pomocy społecznej i pracy socjalnej, w: Wolontariat jako działanie prospołeczne w obszarze pomocy społecznej i pracy socjalnej, red. B. Matyjas, Kielce 2009, s. 183–193.

Moroń D., Wolontariat w trzecim sektorze. Prawo i praktyka, Wrocław 2009.

Myrda D., Nadzieja A., Specyfika działalności wolontariackiej wśród niepełnosprawnych w Domu dla Niepełnosprawnych w Piekoszowie, w: Wolontariat jako działanie prospołeczne w obszarze pomocy społecznej i pracy socjalnej, red. B. Matyjas, Kielce 2009, s. 203–208.

Naumiuk A., Uczestnictwo społeczne młodzieży. Możliwości działań – opinie i postawy, Toruń 2007.

Nowak M., Podstawy pedagogiki otwartej, Lublin 1999.

OECD, Voluntary Work in the Community: A Guide to Delivering an Effective Career Development Activity, „OECD Education Policy Perspectives”, 2025, nr 115, https://doi.org/10.1787/ae8726c8-en. DOI: https://doi.org/10.1787/ae8726c8-en

Pilch T., Bauman T., Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe, Warszawa 2001.

Rubacha K., Pedagogika jako nauka, w: Pedagogika. Podręcznik akademicki, red. Z. Kwieciński, B. Śliwerski, Warszawa 2003, s. 18–71.

Segiet K., Znaczenie wolontariatu działającego na rzecz dzieci i młodzieży w różnych obszarach życia społecznego, w: Wolontariat w obszarze humanistycznych wyzwań opiekuńczych, red. B. Kromolicka, Toruń 2005, s. 117–124.

Sowiński A., W poszukiwaniu ideału osobowości wolontariusza, w: Wolontariat w obszarze humanistycznych wyzwań opiekuńczych, red. B. Kromolicka, Toruń 2005, s. 93–105.

Stepaniuk J., Wolontariat jako działanie profilaktyczno-wychowawcze w szkole podstawowej, w: Organizacje pozarządowe i wolontariat w szkole, red. G. Całek, E. Siedlicka, Kraków 2024, s. 69–80.

Targowska M., Wolontariat jako droga kształtowania pasji i nabywania kompetencji zawodowych, w: Wolontariat studencki krajowy i zagraniczny, red. E.M. Kulsza, B. Kosewska, Warszawa 2017, s. 33–46.