Samotne macierzyństwo na uchodźstwie: problemy i strategie adaptacyjne matek. Studium jakościowe kobiet z Ukrainy mieszkających w Olsztynie

Elżbieta Subocz; Magdalena Sternicka-Kowalska

doi:10.56583/fs.3095

Published : 2026-06-30

Vol. 19 No. 1 (2026)

Single Motherhood in Exile – Challenges and Adaptation Strategies of Mothers: A Qualitative Study of Ukrainian Women Living in Olsztyn

Elżbieta Subocz

https://orcid.org/0000-0003-4869-1966

Magdalena Sternicka-Kowalska

https://orcid.org/0000-0002-4962-4653

DOI: https://doi.org/10.56583/fs.3095

Abstract

This article describes the everyday challenges faced by single mothers who are refugees from Ukraine, alongside the adaptation strategies they employ. The empirical analysis is based on selected findings from a focused group interview conducted in December 2025 with a group of seven mothers who found refuge in Olsztyn following the outbreak of full-scale war in Ukraine. The experiences of the participants show that refugee status leads to a major reorganization of family life and a redefinition of maternal roles. The mothers in the study fulfill caregiving, parenting, professional, and organizational roles while operating in a state of constant tension and a perpetual lack of time. Under these conditions, they develop various coping strategies at both the individual level (reorganizing work, holding multiple jobs, diversifying sources of income, and investing in professional development) and the group level (creating informal support networks).

Keywords:

single motherhood, challenges, coping strategies, refugees from Ukraine, focus group research

Details

References

Statistics

Authors

Download files

PDF (Język Polski)
EPUB (Język Polski)
HTML (Język Polski)

Citation rules

Subocz, E., & Sternicka-Kowalska, M. (2026). Single Motherhood in Exile – Challenges and Adaptation Strategies of Mothers: A Qualitative Study of Ukrainian Women Living in Olsztyn. Facta Simonidis, 19(1), 275–298. https://doi.org/10.56583/fs.3095

Altmetric indicators

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

References

Akkoyun, Deniz Bade i Zeynep Banu Dalaman. „Exploring the Intersection of Legal Regulations and Feminization of Migration: A Focus on Migrant Women Working in Domestic Services in Türkiye”. Migration and Diversity 3, nr 1 (2024): 11–27. https://doi.org/10.33182/md.v3i1.3175.

Anastasiadou, Athina, Jisu Kim, Asli Ebru Şanlitürk, Helga de Valk i Emilio Zagheni. Sex-And Gender-Based Differences in the Migration Process: A Systematic Literature Review. MPIDR Working Paper WP, 2023–039. Max Planck Institute for Demographic Research, 2023. https://doi.org/10.4054/mpidr-wp-2023-039.

Andrews, Josephine, Jakub Isański, Marek Nowak, Victoriya Sereda, Alexandra Vacroux i Hanna Vakhitova. „Feminized Forced Migration: Ukrainian War Refugees”. Women’s Studies International Forum 99 (2023): 102756. https://doi.org/10.1016/j.wsif.2023.102756.

Androszczuk, Irena i Roman Szymon Androszczuk. „Strategie adaptacji kulturowej uchodźców z Ukrainy w Polsce: Aspekt teoretyczny”. Edukacja Zawodowa i Ustawiczna, nr 9 (2025): 65–78. https://doi.org/10.71358/ezu.2179.

Babbie, Earl R. Badania społeczne w praktyce. Tłumaczenie Witold Betkiewicz i Agnieszka Dudzińska. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003.

Baszczak, Łukasz, Aneta Kiełczewska, Paula Kukołowicz, Agnieszka Wincewicz i Radosław Zyzik. Pomoc polskiego społeczeństwa dla uchodźców z Ukrainy. Polski Instytut Ekonomiczny, 2022.

Berger, Peter L. i Thomas Luckmann. Społeczne tworzenie rzeczywistości. Tłumaczenie Józef Niżnik. Biblioteka Myśli Współczesnej. Państwowy Instytut Wydawniczy, 1983.

Bhuyan, Rupaleem, Adriana Vargas i Margarita Píntín-Perez. „Fleeing Domestic Violence from a ‘Safe’ Country? Refugee Determination for Mexican Asylum-Seekers in Canada”. Refuge: Canada’s Journal on Refugees 32, nr 3 (listopad 2016): 95–107. https://doi.org/10.25071/1920-7336.40373.

Burkacka, Iwona. „Monoparentalność, wielorodzina i rodzina zrekonstruowana: Współczesne nazwy modeli życia rodzinnego”. Artes Humanae 2 (luty 2018): 61–94. https://doi.org/10.17951/arte.2017.2.61.

Byelikova, Yuliya. „Challenges of Ukrainian Refugees in Germany: Resources for Women’s Empowerment”. Migration and Diversity 3, nr 1 (2024): 51–69. https://doi.org/10.33182/md.v3i1.3221.

Castellà, Helena. The Situation of Refugee Women in Europe, the Spanish State and Catalonia: Diagnosis and Gaps for Improvement. Centre Maurice Coppieters Papers 1. 2017.

Charycka, Beata, Julia Bednarek i Marta Gumkowska. Kiedy praca w kryzysie staje się codziennością: Lokalne organizacje społeczne wspierające uchodźców w Polsce; Raport z badań 2024. Stowarzyszenie Klon/Jawor, 2024.

Chmielewska-Kalińska, Iza, Beata Dudek i Paweł Strzelecki. Sytuacja życiowa i ekonomiczna migrantów z Ukrainy w Polsce – wpływ pandemii i wojny na charakter migracji w Polsce: Raport z badania ankietowego. Departament Statystyki, 2023.

Dekker, Rianne i Godfried Engbersen. „How Social Media Transform Migrant Networks and Facilitate Migration”. Global Networks 14, nr 4 (2013): 401–418. https://doi.org/10.1111/glob.12040.

Długosz, Piotr. „War Trauma and Strategies for Coping with Stress Among Ukrainian Refugees Staying in Poland”. Journal of Migration and Health 8 (2023): 100196. https://doi.org/10.1016/j.jmh.2023.100196.

Długosz, Piotr i Dominika Izdebska-Długosz. Uchodźczynie wojenne z Ukrainy: Dwa lata od inwazji. Academicon, 2024. https://doi.org/10.52097/acapress.9788367833110.

Długosz, Piotr, Liudmyla Kryvachuk i Dominika Izdebska-Długosz. Uchodźcy wojenni z Ukrainy – życie w Polsce i plany na przyszłość. Academicon, 2022.

Dudek, Beata, Adam Panuciak i Paweł Strzelecki. Sytuacja życiowa i ekonomiczna migrantów z Ukrainy w Polsce w 2024 r. Raport z badania ankietowego. Departament Statystyki, 2024.

Freedman, Jane. „Sexual and Gender-Based Violence Against Refugee Women: A Hidden Aspect of the Refugee ‘Crisis’”. Reproductive Health Matters 24, nr 47 (2016): 18–26. https://doi.org/10.1016/j.rhm.2016.05.003.

Goffman, Erving. Człowiek w teatrze życia codziennego. Tłumaczenie Helena Śpiewak i Paweł Śpiewak. Biblioteka Myśli Współczesnej. Państwowy Instytut Wydawniczy, 1995.

Hennebry, Jenna L. i Allison J. Petrozziello. „Closing the Gap? Gender and the Global Compacts for Migration and Refugees”. International Migration 57, nr 6 (2019): 115–138. https://doi.org/10.1111/imig.12640.

Herrero-Arias, Raquel, Ragnhild Hollekim, Haldis Haukanes i Åse Vagli. „The Emotional Journey of Motherhood in Migration: The Case of Southern European Mothers in Norway”. Migration Studies 9, nr 3 (kwiecień 2020): 1230–1249. https://doi.org/10.1093/migration/mnaa006.

Janowska, Zdzisława. „Matki ukraińskie w Polsce: Nowe wyzwania dla polityki społecznej”. Polityka Społeczna 601, nr. 5–6 (2024): 1–8. https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.6492.

Kindler, Marta i Katarzyna Wójcikowska-Baniak. Sieci migranckie a integracja migrantów ukraińskich w Polsce – analiza zależności w ujęciu ilościowym i jakościowym. CMR Working Papers, 107(165). Ośrodek Badań nad Migracjami UW, 2018. Dostęp 18 maja 2026. www.migracje.uw.edu.pl/publikacje/sieci-spoleczne-a-integracja-migrantow-ukrainskich-w-polsce-raport-z-badan-jakosciowych/.

Kopczak-Wirga, Anna, Kamila Kasperska-Kurzawa i Tomasz Wirga. „Z dala od domu: Rozważania na temat wpływu migracji i uchodźstwa na relacje rodzinne na przykładzie ukraińskich rodzin przebywających w Polsce”. Family Forum 13 (2024): 535–553. https://doi.org/10.25167/ff/4959.

Kuzmuk, Olga. „Ukrainian Refugee Women’s Experiences in Poland in the First Months of Russian Invasion: A Qualitative Account”. European Societies 26, nr 2 (2024): 501–521. https://doi.org/10.1080/14616696.2024.2351595.

Labadie-Jackson, Glenda. „Reflections on Domestic Work and the Feminization of Migration”. Campbell Law Review 31, nr 1 (2008): 67–90.

Leseman, Paul, Olga Wysłowska i Pauline Slot. „Psychological Well-Being of Ukrainian Refugee Mothers and Their Preschool Children in Poland: The SPYNKA Early Education and Care Program”. Człowiek – Niepełnosprawność – Społeczeństwo 67, nr 1 (2025): 95–122. https://doi.org/10.71358/cns.2638.

Marinucci, Roberto. „Feminization of Migration?” REMHU: Revista Interdisciplinar da Mobilidade Humana 15, nr 29 (2007): 5–22.

Merton, Robert King. Teoria socjologiczna i struktura społeczna. 2 wyd. Tłumaczenie Ewa T. Morawska i Jerzy Wertenstein-Żuławski. Biblioteka Socjologiczna. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002.

Orzechowski, Paweł. Badania fokusowe jako laboratorium wiedzy o społeczeństwie: Zogniskowany wywiad grupowy w społecznościach zróżnicowanych kulturowo. Nomos, 2021.

Piekarski, Grzegorz, Elżbieta Gaweł-Luty i Hanna Rugała. „Strategie adaptacji kulturowej migrantów z Ukrainy: Doniesienie z badań pilotażowych w województwie pomorskim”. Colloquium 16, nr 3 (2025): 221–239. https://doi.org/10.34813/47COLL2024.

Piper, Nicola. „Gendering the Politics of Migration”. International Migration Review 40, nr 1 (2006): 133–164. https://doi.org/10.1111/j.1747-7379.2006.00006.x.

Slany, Krystyna, Magdalena Ślusarczyk, Ewa Krzaklewska i Anastasiya Stelmakh. „How to Live as a Refugee? Anchoring of the Ukrainian Female Refugees in the Labour Market through Activities of State Institutions and Non-formal Organisations in the Case Study of Krakow”. Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny 50, nr 2 (2024): 75–97. https://doi.org/10.4467/25444972smpp.24.001.19599.

Sternicka-Kowalska, Magdalena i Elżbieta Subocz. Uchodźcy wojenni z Ukrainy w województwie warmińsko-mazurskim: Problemy, system i źródła wsparcia. Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, 2025.

Subocz, Elżbieta, Magdalena Sternicka-Kowalska i Bartłomiej Głuszak. „Sytuacja życiowa uchodźców wojennych z Ukrainy: Badania w województwie warmińsko-mazurskim”. Polityka Społeczna 601, nr. 5–6 (2024): 30–38. https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.6496.

Szlendak, Tomasz. Socjologia rodziny: Ewolucja, historia, zróżnicowanie. Socjologia. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2015.

Sztompka, Piotr. Socjologia: Wykłady o społeczeństwie. 3 wyd. Znak Horyzont, 2021.

Taheri, Melika, Sally Fitzpatrick i Lynne McCormack. „The Impacts of Gender-Specific Traumatic Events on Refugee Women’s Psychological Wellbeing: A Scoping Review Protocol”. Millenium – Journal of Education, Technologies, and Health 2, nr 18 (2022): 75–82. https://doi.org/10.29352/MILL0218.26621.

Teodorescu, Loredana. „Women on the Move: Understanding the Female Face of Migration to Develop Targeted Policies”. European View 23, nr 1 (2024): 55–63. https://doi.org/10.1177/17816858241246662.

Titzmann, Peter F. „Growing Up Too Soon? Parentification Among Immigrant and Native Adolescents in Germany”. Journal of Youth and Adolescence 41, nr 7 (2011): 880–893. https://doi.org/10.1007/s10964-011-9711-1.

Zavala de Cosío, María Eugenia. „Gender, Families and International Migration”. International Journal of European, Mediterranean and African Studies 1, nr 1 (2024): 195–217.

Zyzik, Radosław, Łukasz Baszczak, Iga Rozbicka i Michał Wielechowski. Uchodźcy z Ukrainy na polskim rynku pracy: Możliwości i przeszkody. Polski Instytut Ekonomiczny, 2023.

Elżbieta Subocz

elzbieta.subocz@uwm.edu.pl
https://orcid.org/0000-0003-4869-1966

Affiliation:

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Poland

Bio Statement (e.g., department and rank)

Jestem doktorem nauk humanistycznych w zakresie socjologii (Uniwersytet Łódzki). Pracuję na stanowisku adiunkta w Katedrze Socjologii Instytutu Nauk Politycznych, Wydziału Nauk Społecznych UWM w Olsztynie. Jestem autorką 2 monografii, redaktorką lub współredaktorką kilku monografii zbiorowych oraz autorką kilkudziesięciu artykułów naukowych opublikowanych w wydawnictwach zwartych oraz w recenzowanych czasopismach naukowych. Specjalizuję się w socjologii rodziny i socjologii problemów społecznych. Ponadto, interesują mnie aktualne zagadnienia z zakresu socjologii społeczności lokalnych.

Magdalena Sternicka-Kowalska

magdalena.sternicka@uwm.edu.pl
https://orcid.org/0000-0002-4962-4653

Affiliation:

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Poland

Bio Statement (e.g., department and rank)

Jestem doktorem nauk społecznych w zakresie socjologii, absolwentką socjologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Aktualnie pracuję na stanowisku adiunkta w Katedrze Socjologii Instytutu Nauk Politycznych, Wydziału Nauk Społecznych UWM w Olsztynie. Jestem autorką kilkunastu artykułów opublikowanych w wydawnictwach zwartych oraz czasopismach naukowych o zasięgu krajowym i międzynarodowym. Specjalizuję się w socjologii migracji, socjologii obszarów wiejskich, socjologii miasta. Ponadto interesują mnie zagadnienia z zakresu socjologii młodzieży oraz zróżnicowań społecznych.