Relacje i postawy w rodzinie a korzystanie z nowoczesnych technologii i sztucznej inteligencji

Ewelina Okoniewska; Sylwia Gwiazdowska-Stańczak

doi:10.56583/fs.2882

Data publikacji : 2025-12-21

Tom 18 Nr 2 (2025)

Relacje i postawy w rodzinie a korzystanie z nowoczesnych technologii i sztucznej inteligencji

dr Ewelina Okoniewska

dr Sylwia Gwiazdowska-Stańczak

DOI: https://doi.org/10.56583/fs.2882

Abstrakt

Pozytywne postawy rodzicielskie i dobre relacje w rodzinie są czynnikami chroniącymi dzieci i młodzież przed problematycznym używaniem nowoczesnych technologii, takich jak: Internet, media społecznościowe, platformy e-learningowe czy sztuczna inteligencja. Są one źródłem szybkiego dostępu do szerokiej wiedzy, pozwalają rozwijać kreatywność, są również wsparciem dla dzieci z trudnościami, jednak wiążą się z nimi także zagrożenia dotyczące dostępu do nieodpowiednich treści, np. do materiałów przemocowych, seksualnych lub niebezpiecznych. Niekontrolowane korzystanie przez dzieci z nowoczesnych technologii może skutkować zaburzeniami ich rozwoju społecznego i emocjonalnego; wpływa też na ograniczony kontakt z rówieśnikami. W związku z tym ważna jest ochrona rodzicielska i kontrola nad korzystaniem przez dzieci i młodzież z nowoczesnych technologii. Rolą dorosłych jest rozmowa i edukacja poprzez otwartą komunikację z dziećmi oraz wzbogacanie swojej wiedzy.

Słowa kluczowe:

relacje w rodzinie, postawy rodzicielskie, nowoczesne technologie, sztuczna inteligencja, e-media

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

PDF
EPUB
HTML

Zasady cytowania

Okoniewska, E., & Gwiazdowska-Stańczak, S. (2025). Relacje i postawy w rodzinie a korzystanie z nowoczesnych technologii i sztucznej inteligencji. Facta Simonidis, 18(2), 157–170. https://doi.org/10.56583/fs.2882

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Alotaibi J.O., Alshahre A.S., The Role of Conversational AI Agents in Providing Support and Social Care for Isolated Individuals, „Alexandria Engineering Journal”, 108 (2024), s. 273–284, https://doi.org/10.1016/j.aej.2024.07.098. DOI: https://doi.org/10.1016/j.aej.2024.07.098

Baładynowicz, A., Przemoc w mediach a edukacja i wychowanie młodzieży, w: Człowiek w wielkiej sieci, red. M. Walancik, D. Sarzała, Warszawa 2011, s. 15–42.

Batorski D., Korzystanie z Korzystanie z Technologii Informacyjno-komunikacyjnych, „Contemporary Economics”, 5 (2011), nr 3, s. 299–327. DOI: https://doi.org/10.5709/ce.1897-9254.o220

Cacioppo J., Cacioppo S., Do You Feel Lonely? You are Not Alone: Lessons from Social, „Frontiers for Young Minds”, 1 (2013), art. 9, https://doi.org/10.3389/frym.2013.00009. DOI: https://doi.org/10.3389/frym.2013.00009

Cave S., Coughlan K., Dihal K., “Scary Robots”: Examining Public Responses to AI, „Proceedings of the AIES”, 2019, s. 331–337, https://doi.org/10.1145/3306618.3314232. DOI: https://doi.org/10.1145/3306618.3314232

Dinleyici M. i in., Media Use by Children, and Parents’ Views on Children’s Media Usage, „Interactive Journal of Medical Research”, 5 (2016), nr 2, art. e18, https://doi.org/10.2196/ijmr.5668. DOI: https://doi.org/10.2196/ijmr.5668

Dzierzyńska-Breś S., Rodzic jako uczestnik profilaktyki uzależnień w szkole, w: Profilaktyka zachowań ryzykownych – dobre praktyki i dowody naukowe, red. M. Muskała, H. Karaszewska, Poznań 2023, s. 7–9.

Gent E., AI: Fears of “playing God”, „Engineering & Technology”, 10 (2015), nr 2, s. 76–79, https://doi.org/10.1049/et.2015.0210. DOI: https://doi.org/10.1049/et.2015.0210

Goleman D., Inteligencja społeczna, tłum. A. Jankowski, Poznań 2007.

Gwiazdowska-Stańczak S., Postrzeganie własnej rodziny przez adolescentów, „Studia Pedagogiczne”. Problemy społeczne, edukacyjne i artystyczne”, 32 (2018), s. 193–210.

Haslam D.M., Tee A., Baker S., The Use of Social Media as a Mechanism of Social Support, „Journal of Child and Family Studies”, 26(2017), s. 2026–2037, https://doi.org/10.1007/s10826-017-0716-6. DOI: https://doi.org/10.1007/s10826-017-0716-6

Klichowski M., People Copy the Actions of Artificial Intelligence, „Frontiers in Psychology”, 11 (2020), s. 1–7, https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.01130. DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.01130

Komsta-Tokarzewska K., Podmiotowe i rodzinne czynniki ryzyka uzależnienia od Internetu w grupie kobiet i mężczyzn. Ujęcie psychopedagogiczne, „Roczniki Teologiczne”, 66 (2019), z. 10, s. 111–125, http://dx.doi.org/10.18290/rt.2019.66.10-8. DOI: https://doi.org/10.18290/rt.2019.66.10-8

Kupniewski M.H., Cyberpsychologia czy psychologia cybernetyki?, „Studia de Cultura”, 10 (2018), s. 19–26, https://doi.org/10.24917/20837275.10.4.2. DOI: https://doi.org/10.24917/20837275.10.4.2

Lange R., Sztuczna inteligencja w społeczeństwie i gospodarce. Raport z badań społecznych, Warszawa 2019.

Lorenzo-Blanco E.I., Bares C.B., Delva J., Parenting, Family Processes, Relationships, and Parental Support in multiracial and multiethnic Families: An Exploratory Study of Youth Perceptions, „Family Relations”, 62 (2013), nr 1, s. 125–139, https://psycnet.apa.org/doi/10.1111/j.1741-3729.2012.00751.x. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1741-3729.2012.00751.x

Matusiak R., Edukacja medialna jako forma kształtowania postaw prozdrowotnych i przeciwdziałania uzależnieniu od mediów, „Kwartalnik Naukowy Fides et Ratio”, 32 (2017), nr 4, s. 176–184.

Maehigashi A., Tsumura T., Yamada S., Experimental Investigation of Trust in Anthropomorphic Agents as Task Partners, w: Proceedings of the 10th International Conference on Human-Agent Interaction (HAI ’22). Association for Computing Machinery, New York 2022, s. 302–305, https://doi.org/10.1145/3527188.3563921. DOI: https://doi.org/10.1145/3527188.3563921

Merrill Jr K., Kim J., Collins C., AI Companions for Lonely Individuals and the Role of Social Presence, „Communication Research Reports”, 39 (2022), nr 2, s. 93–103, https://doi.org/10.1080/08824096.2022.2045929. DOI: https://doi.org/10.1080/08824096.2022.2045929

Nikken P., Schols M., How and Why Parents Guide the Media Use of YoungChildren, „Journal of Child and Family Studies”, 24 (2015), s. 3423–3435, https://doi.org/10.1007/s10826-015-0144-4. DOI: https://doi.org/10.1007/s10826-015-0144-4

Obermeyer Z. i in., Dissecting Racial Bias in an Algorithm Used to Manage the Health of Populations, „Science”, 336 (2019), nr 6464, s. 447–453, http://dx.doi.org/10.1126/science.aax2342. DOI: https://doi.org/10.1126/science.aax2342

Okoniewska E., Gwiazdowska-Stańczak S., Wybrane psychologiczne aspekty macierzyństwa. Warsztaty wzmacniające kompetencje społeczne kobiet, Piotrków Trybunalski 2022.

Okoniewska E., Psychologiczna decyzja podejmowania pracy poniżej swoich kwalifikacji w kontekście wartości, „Kultura i Wartości”, 27 (2019), s. 213–233, http://dx.doi.org/10.17951/kw.2019.27.213-233. DOI: https://doi.org/10.17951/kw.2019.27.213-233

Plopa M., Psychologia rodziny: teoria i badania, Kraków 2011.

Şenormancı Ö. i in., Attachment and Family Functioning in Patients with Internet Addiction, „General Hospital Psychiatry”, 36 (2014), nr 2, s. 203–207, https://doi.org/10.1016/j.genhosppsych.2013.10.012. DOI: https://doi.org/10.1016/j.genhosppsych.2013.10.012

Skibińska B., „Skazani na samotność? O konsekwencjach izolacji społecznej w wybranych jej kontekstach, „Studia Edukacyjne”, 2017, nr 44, s. 265–284, https://doi.org/10.14746/se.2017.44.16. DOI: https://doi.org/10.14746/se.2017.44.16

Torczyńska M., Sztuczna inteligencja i jej społeczno-kulturowe implikacje w codziennym życiu, „Kultura i Historia”, 2019, nr 36 (2), s. 106–126.

Tyszka A., Rodzina we współczesnym świecie, Poznań 2002.

Uhls Y.T., Cyfrowi rodzice. Dzieci w sieci. Jak być czujnym, a nie przeczulonym?, tłum. I. Grzegrzółka, Kraków 2016.

Winiarski M., Rodzina – ujęcie genetyczno-funkcjonalne, w: Elementarne pojęcia pedagogiki społecznej i pracy socjalnej, red. D. Lalak, T. Pilch, Warszawa 1999, s. 241–256.

Yen J.-Y. i in., Family Factors of Internet Addiction and Substance Use Experience in Taiwanese Adolescents, „CyberPsychology and Behavior”, 10 (2007), nr 3, s. 323–329, https://doi.org/10.1089/cpb.2006.9948. DOI: https://doi.org/10.1089/cpb.2006.9948

Young K.S., Clinical Assessment of Internet-Addicted Clients, w: Internet Addiction: A Handbook and Guide to Evaluation and Treatment, red. K.S. Young, C.N. de Abreu, Hoboken, NJ 2011, s. 19–34. DOI: https://doi.org/10.1002/9781118013991.ch2

Ziemska M., Postawy rodzicielskie, wyd. 3, Warszawa 2009.

Netografia

Susłow W., Sokołowska-Katzer E., Interaktywne ćwiczenia ESL z wirtualnym rozmówcą – warunki, doświadczenia, szanse, 2007, http://dlibra.tu.koszalin.pl/Content/1273/2007_ICE.pdf [dostęp: 18.06.2023].