Uwarunkowania społeczno-kulturowe zjawiska korupcji na przykładzie wybranych państw europejskich i azjatyckich

Marlena Blicharz; Dawid Pająk

doi:10.56583/fs.3081

Data publikacji : 2026-06-30

Tom 19 Nr 1 (2026)

Uwarunkowania społeczno-kulturowe zjawiska korupcji na przykładzie wybranych państw europejskich i azjatyckich

dr Marlena Blicharz

https://orcid.org/0000-0002-8629-784X

dr Dawid Pająk

https://orcid.org/0009-0008-1023-5571

DOI: https://doi.org/10.56583/fs.3081

Abstrakt

Artykuł analizuje zjawisko korupcji oraz jego kulturowe i społeczne uwarunkowania na przykładzie państw skandynawskich, Indii i Chin. Korupcja rozumiana jest jako nadużywanie stanowiska lub władzy dla osiągnięcia prywatnych korzyści. Autorzy wskazują, że zjawisko to osłabia demokrację, hamuje rozwój gospodarczy, pogłębia nierówności społeczne i podważa zaufanie do instytucji publicznych. Zwrócono uwagę na formy korupcji i ich konsekwencje dla państwa i społeczeństwa. Szczególną uwagę poświęcono wpływowi czynników kulturowych na postrzeganie korupcji. W Skandynawii wysoki poziom zaufania społecznego, transparentność instytucji i normy kulturowe ograniczają występowanie korupcji, w krajach Azji sprzyja jej tradycja wręczania prezentów oraz sieci zależności społecznych. W Indiach istotną rolę odgrywają nierówności społeczne i historyczny system kastowy, w Chinach znaczenie mają relacje guanxi oparte na wzajemności i lojalności. Autorzy podkreślają, że skuteczna walka z korupcją wymaga przejrzystych instytucji, silnego społeczeństwa obywatelskiego oraz edukacji kształtującej postawy etyczne.

Słowa kluczowe:

korupcja, bezpieczeństwo, kultura, Europa, Azja

Inne teksty tego samego autora

Marlena Blicharz, Wysiłki na rzecz zjednoczenia Półwyspu Koreańskiego , Facta Simonidis: Tom 11 Nr 1 (2018)
Marlena Blicharz, Przygotowania obronne państwa w systemie bezpieczeństwa narodowego RP , Facta Simonidis: Tom 8 Nr 1 (2015)
Marlena Blicharz, Florentyna Kurzeja, Wyzwania i zagrożenia dla polskiej polityki migracyjnej. System publicznego wsparcia imigrantów we współczesnej Polsce , Facta Simonidis: Tom 10 Nr 1 (2017)

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

PDF
EPUB
HTML

Zasady cytowania

Blicharz, M., & Pająk, D. (2026). Uwarunkowania społeczno-kulturowe zjawiska korupcji na przykładzie wybranych państw europejskich i azjatyckich. Facta Simonidis, 19(1), 193–211. https://doi.org/10.56583/fs.3081

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Appadurai, Arjun. Nowoczesność bez granic: Kulturowe wymiary globalizacji. Tłumaczenie Zbigniew Pucek. Universitas, 2005.

Ashforth, Blake E. i Vikas Anand. „The Normalization of Corruption in Organizations”. Research in Organizational Behavior 25 (2003): 1–52. https://doi.org/10.1016/s0191-3085(03)25001-2.

Blicharz, Marlena i Dawid Pająk. „Rola organizacji sportowych i organów ścigania w zwalczaniu matchfixingu: Perspektywa europejska i azjatycka”. Wiedza Obronna, Early View 2026. https://doi.org/10.34752/52D91113.

Chodak, Paweł, red. Korupcja a bezpieczeństwo narodowe Rzeczypospolitej Polskiej. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Gospodarki Euroregionalnej im. Alcide De Gasperi, 2013.

Cygler, Joanna. „Guanxi – chińska koncepcja sieci”. Przegląd Organizacji, 2011, 14–18. https://doi.org/10.33141/po.2011.06.04.

Graycar, Adam. „Corruption: Classification and Analysis”. Policy and Society 34, nr 2 (2015): 87–96. https://doi.org/10.1016/j.polsoc.2015.04.001.

Hac, Piotr. „Ewolucja systemu zwalczania korupcji w Polsce po 1990 roku jako czynnik zwiększający ochronę prawną osób pełniących funkcje publiczne”. W Wyzwania i zagrożenia w działalności funkcjonariuszy publicznych w zakresie bezpieczeństwa publicznego w Polsce: Wybrane aspekty, redakcja Tomasz Kośmider i Julia W. Tocicka. Szkoła Wyższa Wymiaru Sprawiedliwości, 2023.

Hofstede, Geert, Gert Jan Hofstede i Michael Minkov. Kultury i organizacje: Zaprogramowanie umysłu. 3 wyd. Tłumaczenie Małgorzata Durska. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, 2011.

Huntington, Samuel P. Zderzenie cywilizacji i nowy kształt ładu światowego. 9 wyd. Tłumaczenie Hanna Jankowska. Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza, 2007.

Iwanek, Krzysztof i Adam Burakowski. Indie: Od kolonii do mocarstwa 1857–2013. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2013.

Kotowska, Monika i Bartosz Zając. „Problematyka korupcji w warunkach penitencjarnych w opinii funkcjonariuszy Służby Więziennej”. The Prison Systems Review 118, nr 1 (2023): 43–70. https://doi.org/10.52694/thpsr.118.2.

Li, Peikai, Jian-Min Sun i Toon W. Taris. „Differentiating Between Gift Giving and Bribing in China: A Guanxi Perspective”. Ethics & Behavior 32, nr 4 (2021): 307–325. https://doi.org/10.1080/10508422.2021.1896363.

Mączyński, Marek. „Prawa i obowiązki osób pełniących funkcje publiczne”. W Korupcja i antykorupcja: Wybrane zagadnienia, redakcja Jerzy Kosiński, Krzysztof Krak i Anny Koman, t. 2. Centralne Biuro Antykorupcyjne, 2012.

Ministry of Health and Family Welfare. Government of India. National Family Health Survey (NFHS-5), 2019-21: India Report. International Institute for Population Sciences, 2022.

Purchla, Jakub. Państwo wobec korupcji: Analiza skuteczności Centralnego Biura Antykorupcyjnego jako służby specjalnej powołanej do zwalczania korupcji w Polsce. Ksiegarnia Akademicka Publishing, 2023. https://doi.org/10.12797/9788381387880.

Rosiak, Marcin. „Diagnoza czynników korupcyjnych w środowisku służby i w pracy w Służbie Więziennej”. Law, Education, Security, Special Issue 1 2024, 233–249. https://doi.org/10.52694/ThPSR.2024.10.

Rothstein, Bo. Corruption, Happiness, Social Trust and the Welfare State: A Causal Mechanisms Approach. Qog Working Paper Series 9. University of Gothenburg; The Quality of Government Institute, 2010.

Sandemose, Aksel. Uciekinier przecina swój ślad: Opowieść o dzieciństwie mordercy. 2 wyd. Tłumaczenie Iwona Zimnicka. Wydawnictwo Czarne, 2021.

Shabbir, Ghulam i Abdul Butt. „Socioeconomic Determinants of Corruption: A Cross Country Evidence and Analysis”. Journal of Economics Studies 10, nr 10 (2014): 79–104.

Shaurav, Kumar, Abdhut Deheri i Badri Narayan Rath. „Understanding Corruption in India: Determinants, Nonlinear Dynamics and Policy Implications”. International Journal of Emerging Markets 20, nr 8 (2024): 3315–3341. https://doi.org/10.1108/ijoem-08-2023-1273.

Smolarek, Karion. „Korupcja w sporcie”. Kwartalnik Policyjny, nr. 1–2 (2023): 89–91.

Tanzi, Vito. „Corruption Around the World: Causes, Consequences, Scope, and Cures”. IMF Working Papers 98, nr 63 (1998): 1–39. https://doi.org/10.5089/9781451848397.001.

Wawrzusiszyn, Andrzej. „Społeczna percepcja korupcji: Norma czy zagrożenie bezpieczeństwa?” W Korupcja a bezpieczeństwo narodowe Rzeczypospolitej Polskiej. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Gospodarki Euroregionalnej im. Alcide De Gasperi w Józefowie, 2013.

Wedeman, Andrew. Double Paradox: Rapid Growth and Rising Corruption in China. Cornell University Press, 2012.

Wiatrowski, Piotr. „Zjawisko korupcji i jego penalizacja w ujęciu historycznym (cz. I)”. Palestra 51, nr. 7–8 (2006): 185–192.

Wong, Meiling. „Guanxi and Its Role in Business”. Chinese Management Studies 1, nr 4 (2007): 257–276. https://doi.org/10.1108/17506140710828532.