Utrata wzroku jako doświadczenie ucieleśnione

Kornelia Czerwińska

doi:10.56583/fs.3146

##plugins.themes.libcom.datePublished## : 2026-08-31

Utrata wzroku jako doświadczenie ucieleśnione

Kornelia Czerwińska

https://orcid.org/0000-0003-4064-6255

DOI: https://doi.org/10.56583/fs.3146

Анотація

Nagła utrata wzroku implikuje zmiany w doświadczaniu cielesności związane ze świadomością granic ciała i doznań płynących z jego wnętrza oraz dotyczące zewnętrznych aspektów fizyczności kluczowych w relacjach społecznych. Artykuł koncentruje się na opisowo-krytycznej analizie sposobu prezentacji specyfiki doświadczeń cielesnych literackiej postaci doznającej niespodziewanej utraty wzroku. Ramę teoretyczną w analizie utworu W ciemności Jany Frey stanowi koncepcja gapienia się Rosemarie Garland-Thomson traktująca o reakcjach społecznych wobec nienormatywnych ciał. Fabuła obrazuje proces modyfikacji Ja cielesnego, począwszy od odczuć całkowitego odrealnienia i poczucia obcości poprzez powolne rozpoznawanie właściwości zmienionej fizyczności aż do docenienia jej funkcjonalnego potencjału.

Подробиці

Посилання

##plugins.themes.libcom.statistics##

##plugins.themes.libcom.about_authors##

##plugins.themes.libcom.download_files##

PDF (Język Polski)
EPUB (Język Polski)
HTML (Język Polski)

##plugins.themes.libcom.cit_rules##

Czerwińska, K. (2026). Utrata wzroku jako doświadczenie ucieleśnione. Facta Simonidis, online first: 31 sierpnia 2026. https://doi.org/10.56583/fs.3146

##plugins.themes.libcom.altmetric##

##plugins.themes.libcom.share##

##plugins.themes.libcom.licence##

Ця робота ліцензується відповідно до Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

Посилання

Ashikali, Eleni-Marina i Helga Dittmar. „Body Image and Restrained Eating in Blind and Sighted Women: A Preliminary Study”. Body Image 7, nr 2 (2010): 172–175. https://doi.org/10.1016/j.bodyim.2010.01.002.

Bilska, Natalia i Alicja Bylicka. „Wstydem jest się wstydzić, czyli o zmianach w postrzeganiu i przedstawianiu cielesności”. Fabrica Societatis, nr 4 (2020): 185–206. https://doi.org/10.34616/142708.

Boagey, Heather, Jasleen K. Jolly i Anne E. Ferrey. „Psychological Impact of Vision Loss”. Journal of Mental Health & Clinical Psychology 6, nr 3 (2022): 25–31. https://doi.org/10.29245/2578-2959/2021/3.1256.

Brzozowska-Brywczyńska, Maja. „Ciała osobliwe w przestrzeni freak/talk show”. Przegląd Socjologii Jakościowej 8, nr 2 (2012): 242–259. https://doi.org/10.18778/1733-8069.8.2.10.

Csernák, Edina i Judit Gombás. „Perceptions of Body Image of Women with Blindness”. Journal of Health & Rehabilitation Sciences 1, nr 1 (2023): 36–44. https://doi.org/10.33700/jhrs.1.1.38.

Czerwińska, Kornelia. „Biała laska jako element społecznego wizerunku osób z niepełnosprawnością wzroku”. Roczniki Pedagogiczne 16, nr 3 (2024): 67–78. https://doi.org/10.18290/rped24163.5.

Czerwińska, Kornelia. „Mine or Alien? The Experience of Body and Corporeality in Sudden Vision Loss”. Horyzonty Wychowania 22, nr 62 (2023): 53–62. https://doi.org/10.35765/hw.2023.2262.07.

Dell’Erba, Sara, Meike Scheller, Alexandra A. de Sousa i Michael J. Proulx. „Sociocultural Pressures, Internalization, and Body Esteem in Congenitally Blind, Late-Blind, and Sighted Men and Women”. Journal of Visual Impairment & Blindness 118, nr 2 (2024): 73–84. https://doi.org/10.1177/0145482x241235167.

Garland-Thomson, Rosemarie. Gapienie się, czyli o tym, jak patrzymy i jak pokazujemy siebie innym. Tłumaczenie Katarzyna Ojrzyńska. Odzyskiwanie Obecności. Fundacja Teatr 21, 2019.

Haegele, Justin i Xihe Zhu. „Body Image and Physical Education: Reflections of Individuals with Visual Impairments”. European Physical Education Review 25, nr 4 (2018): 1002–1016. https://doi.org/10.1177/1356336x18789436.

Jameel, Hafiz Tahir i Farida Shamim. „Relationship of Self-Confidence with Self Body Image of Visually Impaired Children”. Journal of Research in Psychology 1, nr 1 (2019): 9–11. https://doi.org/10.31580/jrp.v1i1.517.

Kaplan-Myrth, Nili. „Alice Without a Looking Glass: Blind People and Body Image”. Anthropology

& Medicine 7, nr 3 (2000): 277–299. https://doi.org/10.1080/713650612.

Kowal, Katarzyna. „Doświadczanie własnej cielesności przez biorców kończyny – socjologiczne studium zrekonstruowanego ciała”. Przegląd Socjologii Jakościowej 8, nr 2 (2012): 152–199.

Kuleta, Małgorzata. „Społeczno-kulturowe i osobowościowe uwarunkowania obrazu własnego ciała”. W W kręgu psychologicznej problematyki tożsamości, redakcja Danuta Kubacka-Jasiecka i Małgorzata Kuleta. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2008.

Kwiatkowska, Agnieszka. „Gapienie się a prawo głosu: O przemianach obrazu niepełnosprawności we współczesnej polskiej literaturze dla dzieci”. Przestrzenie Teorii, nr 34 (2020): 325–344. https://doi.org/10.14746/pt.2020.34.15.

Muca, Klaudia. „Niepełnosprawność jako inność: Popularny dyskurs o braku sprawności w świetle kulturowych badań nad niepełnosprawnością”. W Ksenologie, redakcja Ksenia Olkusz i Krzysztof M. Maj. Ośrodek Badawczy Facta Ficta, 2018.

Muca, Klaudia. Opowiedzieć niepełnosprawność: Wybrane problemy kulturowych reprezentacji niepełnosprawności. Idee i Społeczeństwo. Fundacja Terytoria Książki, 2024.

Niedbalski, Jakub. „Przemiany recepcji własnego ciała przez osoby z niepełnosprawnością fizyczną uprawiające sport”. Studia Socjologiczne 218, nr 3 (2015): 221–240.

Piątek, Katarzyna. „Ciało nadzorowane: Strategie kontroli ciała podejmowane przez kobiety z niepełnosprawnością fizyczną”. W Fenomeny kontroli ciała, redakcja Ewa Banaszak, Paweł Czajkowski i Robert Florkowski. Difin, 2012.

Pinquart, Martin i Jens P. Pfeiffer. „Body Image in Adolescents with and Without Visual Impairment”. British Journal of Visual Impairment 30, nr 3 (2012): 122–131. https://doi.org/10.1177/0264619612458098.

Savvakis, Manos, Giorgos Alexias i Lina Koutra. „Embodiment and Visual Impairment: Economic Considerations and The Social Construction of Blindness”. International Journal of Latest Trends in Finance and Economic Sciences 6, nr 2 (2016): 1126–1134.

Sikorska, Iwona. „Ja cielesne w biegu życia”. W W kręgu psychologicznej problematyki tożsamości, redakcja Danuta Kubacka-Jasiecka i Magdalena Kuleta. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2008.

Sikorska, Iwona i Bogusława Piasecka. „Miejsce ciała w hierarchii wartości młodzieży”. W Ciało: Zdrowie i choroba, redakcja Marta Brachowicz i Anna Tylikowska. Towarzystwo Naukowe KUL, 2011.

Zdrodowska, Magdalena. „Gapienie się na niezwykłe ciała: O książkach Rosemarie Garland-Thomson Gapienie się i Niezwykłe ciała”. Wielogłos 50, nr 4 (2021): 181–193. https://doi.org/10.4467/2084395xwi.21.035.15298.

Ziółkowska, Barbara. „Związek obrazu ciała i poczucia jakości życia u niewidzących młodych kobiet”. Niepełnosprawność: Dyskursy pedagogiki specjalnej, nr 41 (2021): 167–181.

Kornelia Czerwińska

kczerwinska@aps.edu.pl
https://orcid.org/0000-0003-4064-6255

Місце роботи:

Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie Польща

Біографічна довідка

Kornelia Czerwińska - dr, adiunkt w Instytucie Pedagogiki Specjalnej Akademii Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej w Warszawie, pedagog specjalny, psycholog. Obszary zainteresowań naukowo-badawczych: rozwój osób niewidomych i słabowidzących, psychospołeczne aspekty utraty wzroku w dorosłości. Współautorka monografii „Tyflopsychologia. Realizacja zadań rozwojowych w biegu życia przez osoby z niepełnosprawnością wzroku” (2019).