Sylwetka Romy Ilnickiej-Miduchowej w perspektywie biografistyki nauczycielskiej i badań nad tożsamością zawodową

Agnieszka Laszczak-Słaby

doi:10.36578/bp.2026.11.02

Data publikacji : 16-10-2026

Tom 11 Nr 1 (2026)

Sylwetka Romy Ilnickiej-Miduchowej w perspektywie biografistyki nauczycielskiej i badań nad tożsamością zawodową

Agnieszka Laszczak-Słaby

https://orcid.org/0000-0002-7189-5177

DOI: https://doi.org/10.36578/bp.2026.11.02

Abstrakt

Artykuł przedstawia sylwetkę zawodową dr Romy Ilnickiej-Miduchowej, nauczycielki akademickiej i badaczki dydaktyki historii w perspektywie biografistyki nauczycielskiej. Analiza oparta została na materiałach archiwalnych oraz dorobku publikacyjnym. Ukazana została ścieżka zawodowa w kontekście społeczno-politycznym, działalności dydaktycznej i naukowej. Wskazano również na jej refleksje nad nauczaniem historii w dobie Komisji Edukacji Narodowej. Praca stanowi próbę ukazania jednostkowej biografii jako źródła wiedzy o kondycji nauczycielstwa akademickiego i edukacji historycznej w drugiej połowie XX wieku.

Słowa kluczowe:

Roma Ilnicka-Miduchowa, dydaktyka historii, biografistyka nauczycielska, Komisja Edukacji Narodowej, historia edukacji

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf

Zasady cytowania

Laszczak-Słaby, A. (2026). Sylwetka Romy Ilnickiej-Miduchowej w perspektywie biografistyki nauczycielskiej i badań nad tożsamością zawodową. Biografistyka Pedagogiczna, 11(1), 59–81. https://doi.org/10.36578/bp.2026.11.02

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Źródła rękopiśmienne

Archiwum Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie (AUKEN)

Zespół Akt Pracowniczych Osobowych, sygn. FH 61/h/57/61/86;

Akta studenckie, sygn. 7/61- Historia;

Akta przewodu doktorskiego, sygn. DHP/212.

Fundacja Generał Elżbiety Zawackiej, Trąbka Maria, sygn. T.3449/WSK.

Korespondencja Romy Ilnickiej-Miduchowej z prof. T. Słowikowskim (udostępniona przez dr K. Paszkiewicz).

Źródła drukowane

Dziennik Polski”, nr 111, 12 V 1970, s. 5.

Relacje ustne

Rozmowa z dr Marią Miduch (córką Romy Ilnickiej-Miduchowej), przeprowadzona w dniu 1 października 2024 r. (notatki własne autorki).

Prace dr Romy Ilnickiej-Miduchowej

Ilnicka-Miduchowa R., Poglądy Stanisława Staszica na nauczanie historii, „Rocznik Naukowo Dydaktyczny WSP w Krakowie. Prace Historyczne”, 20 (1965) s. s. 87–100.

Ilnicka-Miduchowa R., Historia jako przedmiot nauczania w reformie szkolnej Stanisława Konarskiego w świetle „Ordynacji”, „Rocznik Naukowo-Dydaktyczny WSP w Krakowie. Prace Historyczne”, 26 (1967) s. 161–171.

Ilnicka-Miduchowa R., Słowikowski T., Jeszcze w sprawie prospektu podręcznika do nauczania historii w opracowaniu Ignacego Potockiego, „Rocznik Naukowo- Dydaktyczny WSP w Krakowie. Prace Historyczne”, 35 (1970) s. 121–126.

Ilnicka-Miduchowa R., Podręczniki do nauczania historii w dobie Komisji Edukacji Narodowej, „Rocznik Naukowo-Dydaktyczny WSP w Krakowie. Prace Historyczne”, 43 (1972) s. 53–76.

Ilnicka-Miduchowa R., Nauczyciele historii w szkołach średnich w dobie Komisji Edukacji Narodowej, „Rocznik Naukowo-Dydaktyczny WSP w Krakowie. Prace Historyczne”, 52 (1974) s. 24–48.Ilnicka–Miduchowa R., Polska myśl historyczno dydaktyczna w przededniu reformy Komisji Edukacji Narodowej, „Rocznik Naukowo Dydaktyczny WSP w Krakowie. Prace Historyczne”, 59 (1977) s. 143–149.Ilnicka-Miduchowa R., Praca z tekstem podręcznika historii w klasie V w oparciu o aktywizujący ucznia model pracy, „Rocznik Naukowo-Dydaktyczny. Prace Historyczne”, 9 (1981) z. 76, s. 143–152

Ilnicka-Miduchowa R., Marmon G., Materiały pomocnicze do ćwiczeń z dydaktyki historii. Graficzno-słowna transpozycja tekstu historycznego..., „Wiadomości Historyczne”, 28 (1985) nr 3, s. 273–275.

Problem modeli metod pracy z tekstem podręcznika historii w kształceniu studentów w ramach zajęć z dydaktyki historii, w: Dydaktyka historii na kierunkach nauczycielskich w Uniwersytetach i Wyższych Szkołach Pedagogicznych, red. A. Kulczykowska-Ślusarczyk, J. Ruchała, Kraków 1984, s. 148–151.

Założenia i wyniki pierwszego etapu prac badawczych nad efektywnością aktywizujących ucznia modeli metod pracy z tekstem podręcznika historii w klasie V, w: Próby intensyfikacji pracy dydaktyczno-wychowawczej w szkołach laboratoriach WSP (1979–1980), red. E. Szewczyk, L. Wrona, Kraków 1984, s. 45–53.

Opracowania

Baisden P., Pope M., StudyGram: Meeting Students Where They Are, „Journal of Nursing Education”,59 (2020) nr 6, s. 358–358, DOI: 10.3928/01484834-20200520-13.

Bibliografia publikacji pracowników Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie za lata 1981–1985, t. 5, Kraków 1989.

Chłosta- Sikorska A., Kraków i jego mieszkańcy 1945-1947, Kraków 2016.

Chłosta- Sikorska A., Odbudowa edukacji w Krakowie po II wojnie światowej. Wprowadzenie do zagadnienia, w: Miasto w Europie Środkowo-Wschodniej. Procesy modernizacyjne, red. K. Karolczak, P. Kovaľ, K. Muś, Kraków 2016, s. 314-333.

Chmielewski W., Edukacja nauczycieli po II wojnie światowej, Warszawa 2007.

Cichosz M., Kształtowanie polskiego systemu oświaty (lata 1960–1973) w kontekście założeń realnego socjalizmu, „Polska Myśl Pedagogiczna”, 6 (2020) s. 95–112, DOI: 10.4467/24504564PMP.20.006.12240.

Goodson I. F., Studying Teachers’ Lives. An Emergent Field of Inquiry, w: Handbook of Research on Teaching. Edited by Ivor F. Goodson. London: Routledge 1992

Goodson I. F., Investigating the Teacher’s Life and Work. Sense Publishers 2008, DOI: 10.12697/eha.2014.2.2.02b

Gierowski J.K., Szymusik A., Maria Einhorn-Susułowska – twórczyni polskiej psychologii klinicznej, https://p-ntzp.com/files/11Gierowski-p.pdf, dostęp: 2.07.2024.

Gromkowska-Melosik A., Edukacja i (nie)równość społeczna kobiet. Studium dynamiki dostępu, Kraków 2011.

Grzybowski R., Wyższe szkoły pedagogiczne w Polsce w latach 1946–1956, Gdańsk 2000.

Kazimierz Augustynek, Katalog kierowniczych stanowisk partyjnych i państwowych PRL, Biuletyn Informacji Publicznej IPN, https://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/91059, dostęp: 3.07.2025.

Jarowiecki J., Szkolnictwo wyższe w Krakowie w latach 1945-1950, Kraków 1970.

Kramer R., Maria Montessori. Życie i odkrycia niezwykłej kobiety, Warszawa 2020.

Król J., Autorytet nauczycielski w dobie PRL – założenia i rzeczywistość, w: Wychowawca, Nauczyciel, Mistrz. O potrzebie mądrości, autorytetu i cnoty, red. B. Jędrychowska, Wrocław 2017, s. 133–143.

Kulak T., Uwagi nad biografistyką polską XIX w., w: Stan i perspektywy rozwoju biografistyki polskiej, red. L. Kuberski, Opole 1998, s. 102.

Kulczykowska-Ślusarczyk A., Nowarski A., Bibliografia prac dyplomowych, magisterskich, doktorskich i habilitacyjnych z dydaktyki historii w WSP w Krakowie w latach 1959–1 985, „Roczniki Naukowo-Dydaktyczny. Prace Historyczne”, 11 (1986), z. 107, Materiały do dziejów dydaktyki historii, cz. 3, s. 466– 471.

Kwella M., Laboratoryjny Plan Daltoński według Helen Parkhurst, „Annales Universitis Mariae Curie-Skłodowska”, 35 (2022) nr 4, s. 7–18, DOI: DOI:10.17951/j.2022.35.4.7-18.

Lussier C.M., Ditta A.S., Speer A.C., The Potential Power of „Studygram”: Concrete Visual Representations May Increase Student Motivation, Engagement, and Enjoyment of Routine Course Assignments, „Psychology in the Schools”, 60 (2023) nr 12, s. 4841–4856, DOI: 10.1002/pits.22936.

Mach E., Rozwój i transformacja polskiego szkolnictwa po II wojnie światowej, w: Polska XX wieku, red. W. Kozub-Ciembroniewicz, B. Szlachta, Kraków 2010, s. 219–250.

Marmon W., Prof. dr Tadeusz Słowikowski (2 VIII 190–16 IV 1993). Pamięci twórcy nowoczesnej dydaktyki historii, „Rocznik Naukowo-Dydaktyczny. Prace Historyczne”, 17 (1995) z. 167, s. 199–201.

Myszka-Strychalska L., Typy, wzory i modele karier w przestrzeni elastycznego rynku pracy, „Problemy Profesjologii”, 1 (2018) s. 90–91.

Paszkiewicz K., Tadeusz Słowikowski (1907–1993) – historyk oświaty i pionier współczesnej dydaktyki, rozprawa doktorska obroniona na UKEN, Kraków 2023.

Piasek W., Jadwiga Lechicka – kobieta nowa i nowoczesna. Kulturowy porządek i historia płci w historiografii, Toruń 2022.

Rohde M., The Sketchnote Handbook: The Illustrated Guide to Visual Note Taking, San Francisco 2013.

Rozmarynowski M., Szkoła polska z lat ofensywy ideologicznej w oświacie (1948–1956) w świetle wspomnień nauczycieli, „Biuletyn Historii Wychowania”, 46 (2022) s. 83–98, DOI: 10.14746/bhw.2022.46.6.

Sapiak-Drewniak E., Biografie nauczycieli śląskich. Źródła i stan badań, „Acta Universitatis Nicolai Copernici. Pedagogika”, 31 (2016) s. 37-51.

Słowikowski T., Na marginesie artykułu... analiza i synteza w nauczaniu historii, „Dydaktyka Historii w Szkole”, 1 (1982) s. 7–17.

Słowikowski T., Problem samodzielności ucznia w uczeniu się historii, w: Z zagadnień dydaktyki historii, red. Z. Szeląg, Kraków 1977, s. 47–67.

Smołucha J., Znaczenie i rola historii w studiach kulturowych i kulturoznawczych, w: Studia Kulturowe, red. L. Korporowicz, A. Knap-Stefaniuk, Ł. Burkiewicz, Kraków 2022, s. 77–91.

Sylwetka prof. Marii Orwid, https://kfrp.pl/maria-orwid/, dostęp: 2.07.2024.

Śliwerski B., Współczesne teorie i nurty wychowania, Kraków 2004.

Urbanowicz B., Polska edukacja historyczna w świetle literatury, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, Zeszyty Historyczne”, 13 (2014) s. 207–225.

Wagner B., Strategia wychowawcza w PRL, Warszawa 2016.

Walczak K., Edycje i edytorzy polskich podręczników historii doby zaborów. Stan badań i ich perspektywy, w: Działalność instytucji wydawniczych na rzecz oświaty i edukacji w XIX i początkach XX wieku, red. I. Michalska, G. Michalski, Łódź 2014, s. 203–212.

Widita A., Ayu Kusumawati Y., Gasa F.M., A New Insight into the Youth’s Way of Personal Branding Through Studygram, „Jurnal Pustaka Komunikasi”, 5 (2022) nr 2, s. 294–304, DOI: 10.32509/pustakom.v5i2.2131.

Wiesler J., Dziecko w PRL‑u: trzy dekady polityki opieki nad dzieckiem w PRL‑u (lata 60., 70. i 80. XX wieku): Towarzystwo Przyjaciół Dzieci jako organizator pomocy dzieciom w państwie demokracji ludowej, Poznań 2020.